Azərbaycan musiqi klassikləri əsrlər boyu formalaşan milli musiqi düşüncəsinin əsas daşıyıcıları kimi çıxış edir və bu irs həm şifahi ənənə, həm də peşəkar bəstəkarlıq məktəbi üzərində qurulub. Tarixi mənbələr və musiqişünaslıq tədqiqatları göstərir ki, muğam, xalq mahnıları və klassik bəstələr Azərbaycan kimliyinin mühüm tərkib hissəsinə çevrilib.
Azadfikir.az xəbər verir ki, bu klassik irs yalnız estetik dəyər daşımır, həm də ictimai şüurun, milli yaddaşın formalaşmasına təsir göstərir.
XIX–XX əsrlərdə Azərbaycan professional musiqisinin əsasını qoyan simalardan biri Üzeyir Hacıbəyli olub. Onun 1908-ci ildə yazdığı “Leyli və Məcnun” operası Şərqdə ilk opera kimi tarixə düşüb və milli musiqi ilə Avropa klassik musiqi formalarının sintezini yaradıb. Üzeyir Hacıbəyli eyni zamanda Azərbaycan Dövlət Himninin bəstəkarıdır və musiqi nəzəriyyəsi sahəsində elmi əsərləri ilə də tanınır.
Azərbaycan vokal məktəbinin formalaşmasında Bülbül xüsusi yer tutur. O, milli oxuma tərzini akademik vokal texnikası ilə birləşdirərək yeni ifa məktəbi yaradıb. Bülbülün fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan vokal sənəti beynəlxalq səviyyədə tanınmağa başlayıb. Onun elmi-pedaqoji işi də milli musiqi təhsilinin inkişafına ciddi təsir göstərib.
Muğam sənətinin klassik simalarından olan Cabbar Qaryağdıoğlu Azərbaycan şifahi musiqi irsinin qorunmasında mühüm rol oynayıb. O, muğamların sistemləşdirilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından əvəzsiz xidmətlər göstərib. Cabbar Qaryağdıoğlunun ifaları XX əsrin əvvəllərində ilk səsyazma nümunələri kimi tarixə düşüb.
Bəstəkarlıq məktəbində Qara Qarayev və Fikrət Əmirov kimi klassiklər milli musiqini simfonik və balet janrına daşıyıblar. Qara Qarayevin baletləri və simfonik əsərləri dünya səhnələrində səsləndirilib, Fikrət Əmirovun simfonik muğamları isə Şərq musiqi düşüncəsinin yeni mərhələsini yaradıb. Bu əsərlər milli musiqinin beynəlxalq musiqi dili ilə uyğunlaşa bildiyini sübut edib.
Azərbaycan musiqi klassikləri təkcə keçmişin sənətkarları deyil, bu gün də milli mədəniyyətin ideya və estetik dayaqları kimi yaşayır. Onların yaratdığı irs həm elmi tədqiqatların, həm də müasir musiqi yaradıcılığının əsas mənbələrindən biri olaraq qalır.
