2-01-2026, 09:30

Səhnədə səssiz dərinlik: Səməndər Rzayev fenomeni və Azərbaycan aktyorluq düşüncəsi

Azərbaycan səhnə mədəniyyətində fərdi psixoloji dərinliyi, obrazın daxili məntiqinə söykənən aktyor oyunu və klassik dramaturgiyaya elmi yanaşması ilə seçilən sənətkarlardan biri Səməndər Rzayev olub. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, onun yaradıcılığı sovet dövrü Azərbaycan teatrının estetik axtarışları və aktyor məktəbinin inkişaf mərhələləri ilə sıx bağlıdır.

Səməndər Rzayev 2 yanvar 1945-ci ildə anadan olub. Uşaqlıq və gənclik illərində humanitar elmlərə, xüsusilə ədəbiyyata və səhnə sənətinə maraq göstərib. Bu maraq onu peşəkar aktyorluq təhsilinə gətirib çıxarıb və o, ali teatr təhsili alaraq klassik və müasir dramaturgiya üzrə nəzəri biliklərə yiyələnib. Təhsil illərində aktyor psixologiyası, səhnə nitqi və obraz analizi sahəsində fərqlənib.

Peşəkar fəaliyyətinə başladıqdan sonra Səməndər Rzayev Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrının səhnəsində çalışıb. O, klassik dramaturgiyanın mürəkkəb obrazlarını canlandırarkən emosional ifratdan uzaq, daxili intellektual gərginlik üzərində qurulan aktyor üslubu ilə tanınıb. Onun ifasında obrazlar xarici effektlərdən çox, psixoloji əsaslandırma və motivasiya ardıcıllığı ilə seçilib ki, bu da teatrşünaslıq baxımından ciddi aktyor məktəbinin göstəricisi sayılır.

Səməndər Rzayev kino sahəsində də fəaliyyət göstərib və bir sıra ekran əsərlərində yadda qalan rollar yaradıb. Kino mühitində o, teatr təcrübəsini adaptasiya edərək kamera qarşısında minimalizmə əsaslanan oyun tərzi nümayiş etdirib. Bu yanaşma obrazların inandırıcılığını artırıb və tamaşaçı ilə emosional əlaqənin daha təbii qurulmasına imkan verib.

Onun yaradıcılığında əsas xətt insan xarakterinin sosial mühitlə münasibəti, mənəvi ziddiyyətlər və daxili məsuliyyət anlayışı olub. Səməndər Rzayev rollarına yanaşarkən mətni yalnız əzbərləməklə kifayətlənməyib, obrazın sosial fonunu, psixoloji keçmişini və davranış səbəblərini sistemli şəkildə təhlil edib. Bu metod aktyorluğun elmi-praktik sintezini əks etdirir.

Səməndər Rzayev 1991-ci ildə vəfat edib. Onun vaxtsız ölümü Azərbaycan teatr mühitində itki kimi qiymətləndirilib. Buna baxmayaraq, yaratdığı səhnə və ekran obrazları milli teatr tarixində psixoloji realizm istiqamətinin nümunələri kimi dəyərləndirilir və bu gün də sənətşünaslıq müzakirələrində xatırlanır.



Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti