Qəzza: Müvəqqəti atəşkəsdən sonra gərginlik və gələcək perspektivləri

Azadfikir.az xəbər verir ki, Qəzza zolağında 2025-ci ilin əvvəllərində hərbi əməliyyatların “sakitləşməsi” istiqamətində bir dönüş baş verdi. İsrail və Həmas arasında əldə olunan atəşkəs, uzun müddət davam edən münaqişədən sonra ilkin mərhələdə müəyyən müddət üçün sakitlik yaratdı. Razılaşma əsasında əsirlərin azad edilməsi və bəzi məhbusların geri qaytarılması planlaşdırıldı.

Humanitar tərəf də mühüm idi. Atəşkəs zamanı Qəzzaya yardım yolu açıldı, müvəqqəti geri çəkilmələr baş verdi və bəzi yerli infrastrukturların bərpası istiqamətində ilk addımlar atıldı. Lakin vəziyyət sabit deyil: atəşkəs dövründə partlayışlar və mülki əhalinin itkiləri hələ də müşahidə olunur. Yeni hava zərbələri bir neçə yaşayış sahəsi və müvəqqəti düşərgələri hədəfə aldı.

İsrail tərəfi birinci fazadan sonra atəşkəsin uzadılmasını nəzərdən keçirir. Məqsəd qalan əsirlərin evə geri dönməsi olsa da, Qəzzanın gələcək statusu və idarə olunması ilə bağlı fikir ayrılıqları qalır. Eyni zamanda, Həmas hakimiyyəti mövqelərini gücləndirməyə çalışır. Müharibə sonrası qüvvələr polisləşmə, rəqib qruplarla qarşıdurmalar və ictimai nəzarəti bərpa etmək üçün addımlar atırlar.

Humanitar böhran isə dərinləşməkdədir: milyonlarla insan yoxsulluq, ərzaq çatışmazlığı və əsas tibbi imkanların məhdudluğu ilə üzləşir. Analitiklər iddia edir ki, aclıq riski Həmasın qərarverməsində kompromisə məcbur edə bilər, amma davamlı və dayanıqlı sülh üçün siyasi strukturların yenidən formalaşması vacibdir.

Beynəlxalq səviyyədə Qəzzada stabilizasiyanı təmin etmək üçün planlar hazırlanır. Bu planlar yerli polis formalaşdırılması, silahsızlaşma və uzunmüddətli təhlükəsizlik sistemi yaratmağa yönəlib, amma bunun reallaşması həm siyasi, həm logistika baxımından çətinliklərlə üzləşir.
Qəzzada vəziyyət hələ tam “barışa keçid” fazasında deyil. Atəşkəs yalnız müvəqqəti durğunluqdur — hər iki tərəfdəki silahlı qruplar və yerli əhali arasında gərginlik qalır. Humanitar böhran dərinləşir, aclıq riskləri artır və gələcək üçün sülh və sabitliyin qurulması yalnız siyasi razılaşmalarla kifayət etmir. Qəzzanın bərpası, uzunmüddətli təhlükəsizlik planları və beynəlxalq nəzarət olmadan bu münaqişənin “sonu” hələ uzaqdadır.