Ünsiyyətin sürətli və etibarlı şəkildə təmin edilməsi Qədim Roma dövlət idarəçiliyində mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Tarixi mənbələr göstərir ki, bəzi Roma senatorları və hərbi rəhbərlər yazılı məktublarla yanaşı, məlumat ötürmək üçün xüsusi öyrədilmiş quşlardan da istifadə edirdilər. Bu üsul xüsusilə təcili və məxfi xəbərlərin çatdırılmasında üstünlük təşkil edirdi.
Azadfikir.az xəbər verir ki, quşlar vasitəsilə mesaj ötürülməsi Roma rabitə sisteminin qeyri-rəsmi, lakin effektiv elementlərindən biri olmuşdur.
Elmi baxımdan bu praktika quşların güclü məkan oriyentasiyası və yaddaş qabiliyyətinə əsaslanırdı. Xüsusilə göyərçinlər uzun məsafələri qısa müddətdə qət edə bilmək və əvvəlcədən tanıdıqları məkanlara geri dönmək bacarığı ilə seçilirdi. Romalılar bu təbii xüsusiyyətlərdən istifadə edərək quşları müəyyən marşrutlar üzrə istiqamətləndirir, ayaqlarına bağlanmış kiçik mesaj kapsulları vasitəsilə məlumat ötürürdülər.
Bu rabitə forması rəsmi poçt sisteminə alternativ kimi deyil, onu tamamlayan vasitə kimi istifadə olunurdu. Dövlət poçtu əsasən inzibati sənədlər üçün nəzərdə tutulsa da, quşlar gizlilik və sürət tələb edən hallarda üstünlük qazanırdı. Xüsusilə siyasi intriqalar, hərbi xəbərdarlıqlar və şəxsi yazışmalar bu üsulla ötürülürdü. Bu da quş rabitəsinin strateji əhəmiyyətini artırırdı.
Qədim Roma dövründə quşlar vasitəsilə mesaj ötürülməsi insanın təbiətin imkanlarını texnoloji məqsədlərlə birləşdirməsinin erkən nümunəsi kimi qiymətləndirilir. Bu üsul rabitə tarixində mühüm mərhələ olmaqla yanaşı, bioloji xüsusiyyətlərin informasiya ötürülməsində necə istifadə oluna biləcəyini göstərən elmi və tarixi fakt kimi dəyərləndirilir.
