“Gün keçdi” — milli kinomuzun unudulmaz melodramı və insan talelərinin aynası

Azərbaycan kino tarixinin klassik incilərindən biri olan “Gün keçdi” filmi 1971-ci ildə “Azərbaycanfilm” kinostudiyası tərəfindən ekranlaşdırılmış və milli kinomuzun qızıl fonduna daxil edilmişdir. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, bu film yalnız bir sevgi hekayəsi deyil, həm də insan həyatının mürəkkəbliyini, keçmişlə gələcək arasında qalmış taleləri, həmçinin Bakının sosial-mədəni mənzərəsini təsvir edən dəyərli ekran əsəridir.

Filmin ssenarisi görkəmli yazıçı Anarın “Gürcü familiyası” hekayəsinə əsaslanır. Hekayənin əsas ideyası zamanın keçməsi ilə dəyişən insan münasibətləri və daxili aləmin mürəkkəbliyi üzərində qurulub. Rejissor Arif Babayev obrazların daxili psixologiyasını incə detallar və emosional gərginlik vasitəsilə tamaşaçıya çatdırmaq üçün ssenarini ustalıqla ekranlaşdırmışdır. Operator Rasim İsmayılov, rəssam Elbəy Rzaquliyev və bəstəkar Emin Sabitoğlu filmin estetik və emosional atmosferinin formalaşmasında mühüm rol oynamışlar.

Əsas rollarda aktrisa Leyla Şıxlinskaya (Əsmər), aktyor Həsən Məmmədov (Oqtay), Çingiz Əlioğlu (Camal) və Turə Zeynalova (qonşu qadın) çıxış etmişdir. Filmdə iki gəncin keçmiş məhəbbəti və onların gələcəyə doğru yaşadığı daxili konflikt vasitəsilə insan talelərinin mürəkkəbliyi təsvir olunur. Hekayənin dramatik gedişi və lirik tonu Azərbaycan melodram janrının incə nümunəsi kimi qiymətləndirilir.

Film yalnız sevgi hekayəsi deyil, həm də Bakı şəhərinin 1970-ci illərdəki sosial və mədəni həyatını göstərən dövr portretidir. Kinoşünaslar “Gün keçdi”ni Azərbaycan kinomuzunda “iki aktyorla rejissor işi” kimi dəyərləndirir; obrazların psixoloji dərinliyi və münasibətlərin incə təsviri bu əsəri unudulmaz edir. Maraqlı faktlardan biri də budur ki, ssenaridə nəzərdə tutulmuş bəzi intim səhnələr aktyorların və rejissorun qərarı ilə dəyişdirilmiş, nəticədə film daha milli-mənəvi estetikaya uyğun təqdim olunmuşdur.

Bu ekran əsərinin nümayişi bu gün də xüsusi əhəmiyyətə malikdir. 2023-cü ildə Azərbaycan kinosunun 125 illiyi, “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının 100 illiyi və rejissor Arif Babayevin anadan olmasının yubileyi münasibətilə film yenidən böyük ekranda tamaşaçılarla görüşmüş, həm kinoşünasların, həm də azarkeşlərin diqqətini çəkmişdir.

“Gün keçdi” milli kinomuzda həm klassik melodram nümunəsi, həm də insan talelərinin, keçmişlə vidalaşmanın və zamanın dəyərinin simvolu kimi yadda qalır. Filmin qəhrəmanlarının daxili aləmi, Bakı mühiti və yaşanan hadisələrin qarşılıqlı təsviri Azərbaycan kino sənətində realizmin dərin nümunəsi kimi qiymətləndirilir və bu gün də təhlil mövzusu olaraq aktualdır.