Çöllər haqqında formalaşmış ümumi təsəvvür onların yalnız qum təpələrindən ibarət olmasıdır, lakin reallıqda dünyada elə çöl əraziləri mövcuddur ki, onların səthi əsasən daş, çınqıl və volkanik kül qatları ilə örtülüdür,
Azadfikir.az xəbər verir ki, bu tip ərazilər elmi ədəbiyyatda fərqli geomorfoloji çöl formaları kimi tanınır. Məsələn, Afrikadakı Sahara səhrasının böyük hissəsi qumdan deyil, qayalı və daşlı düzənliklərdən ibarətdir və bu sahələr “hamada” adlanır, burada külək eroziyası nəticəsində xırda torpaq hissəcikləri sovrulmuş, ağır daşlar səthdə qalmışdır. Digər bir çöl tipi olan “reg” adlanan ərazilərdə isə çınqıl və daş qatları üstünlük təşkil edir.
Volkanik mənşəli çöllərə isə İslandiya, Havay adaları və Cənubi Amerikanın bəzi bölgələrində rast gəlinir; bu ərazilərdə qədim vulkan püskürmələri nəticəsində yaranmış kül və lava qalıqları torpaq səthini formalaşdırmışdır. Belə çöllərdə torpaq son dərəcə kasıb olur, suyu zəif saxlayır və bitki örtüyü çox məhduddur. Bununla belə, bu mühitlər Yer kürəsinin geoloji tarixini öyrənmək üçün mühüm mənbə sayılır, çünki daş və kül qatları minlərlə, bəzən milyonlarla il əvvəl baş vermiş iqlim və vulkanik proseslər haqqında məlumat daşıyır.
Çöllər təkcə qum dənizləri deyil, həm də Yer səthinin mürəkkəb və çoxşaxəli geoloji inkişafının canlı sübutudur.
