26-01-2026, 14:30

Ay hər il Yerə təxminən 3,8 santimetr uzaqlaşır

Azadfikir.az xəbər verir ki, Ay Yerə hər il təxminən 3,8 santimetr uzaqlaşır. Bu, Ayın orbitindəki incə dəyişikliklər və Yer-Ay sistemi arasındakı cazibə qarşılıqlı təsiri nəticəsində baş verir.

Ayın bu hərəkəti tidev (gelgit) qüvvələri ilə bağlıdır. Yer kürəsinin okean sularında yaranan gelgitlər Ayın cazibə qüvvəsi ilə hərəkət edir və bu enerji bir hissəsini Ayın orbitinə ötürür. Nəticədə Ay yavaş-yavaş Yer orbitindən uzaqlaşır, Yer isə öz oxunda daha yavaş fırlanır. Bu proses milyonlarla il ərzində davam edir və Yer-Ay sisteminin dinamik balansını tənzimləyir.

Bu məsafə artımı kiçik görünə bilər – təxminən il ərzində 3,8 santimetr – amma uzun müddətdə Ayın orbitinin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsinə səbəb olur. Məsələn, dörd milyard il əvvəl Ay Yerə daha yaxın idi və gecələr daha böyük görünürdü.

Ayın uzaqlaşması həmçinin gelgitlərin intensivliyi və okean axınları ilə bağlı ekosistemlərə təsir edir. Yer kürəsinin fırlanma sürəti yavaşladıqca, günlərin uzunluğu tədricən artır, bu da həyatın ritminə təsir edir.

Ayın Yerə hər il təxminən 3,8 santimetr uzaqlaşması yalnız astronomik bir maraq deyil, həm də planetimizin geofiziki və ekoloji proseslərinə təsir edən uzunmüddətli bir hadisədir.


Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti