Azadfikir.az xəbər verir ki, qara dəliklər kosmosda çox sıx və güclü cazibə sahəsinə malik obyektlərdir. Onların kütləsi çox böyükdür və hətta işıq sürəti ilə hərəkət edən fotonları belə “tutmaq” gücünə malikdir. Qara dəliklərin ətrafında heç bir maddə və enerji, o cümlədən işıq geri qayıda bilmir; buna görə də onlar “qara” adlanır.
Qara dəliklər adətən böyük ulduzların həyat dövrünün sonunda partlayıb çökməsi nəticəsində yaranır. Məsələn, kütləsi Günəşdən 20 dəfəyə qədər böyük olan ulduz nüvə yanması bitdikdən sonra supernova partlayışı ilə qara dəlikə çevrilə bilər. Onların kütləsi çox böyük olduğundan, yaxın ətrafdakı maddəni özünə çəkir və qaz, toz, hətta işıq onların “hadron disk”inə daxil olaraq enerji formasında radiasiya buraxa bilər.
Qara dəliklərin ölçüləri və kütlələri müxtəlif ola bilər: “ulduz kütləli qara dəliklər” Günəşin bir neçə dəfə kütləsinə malikdir, “superkütləvi qara dəliklər” isə qalaktikaların mərkəzində yerləşir və milyonlarla Günəş kütləsinə bərabər ola bilir. Məsələn, Samanyolu qalaktikasının mərkəzindəki Sagittarius A* adlı superkütləvi qara dəlik 4 milyon Günəş kütləsi ilə təsbit olunub.
Qara dəliklər yalnız ətrafdakı maddəni udmaqla kifayətlənmir, onların cazibə sahəsi zaman və məkanı da əyməyə qadirdir. Nəticədə, hadisə üzü adlanan sərhəd yaranır və bu sərhəddən daxil olan heç nə geri çıxa bilmir. Bu səbəbdən qara dəliklər kainatın ən sirli və maraqlı obyektlərindən hesab olunur.
İnsanlıq üçün qara dəliklər həm elmi maraq, həm də ekstremal fizika qanunlarını öyrənmək üçün unikal təcrübə mənbəyidir. Onların ətrafında yaranan güclü cazibə sahələri, radiasiya və zamanın əyilməsi barədə tədqiqatlar nəzəri fizikanın ən mürəkkəb məsələlərinə işıq tutur.
