Azərbaycan kinosunun parlaq ulduzu: Zaur Məhərrəmovun həyatı və yaradıcılığı

28 yanvar 1938-ci ildə Bakıda dünyaya gələn Zaur Xasay oğlu Məhərrəmov, Azərbaycan kino sənətinin ən görkəmli operator və rejissorlarından biri kimi yadda qalıb. Uşaqlıqdan sənətə marağı olan Zaurun yaradıcılıq yolu “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında gənc assistent kimi başlaması ilə formalaşıb. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, bu ilk təcrübə onun gələcəkdə kino dünyasında iz qoyacaq karyerasının başlanğıcı olub.

1963-cü ildə Moskva Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun (VGIK) kinooperator fakültəsini bitirən Zaur Məhərrəmov, peşəkar bilik və texniki ustalığını Azərbaycanda tətbiq etməyə başlayıb. Onun kinooperator kimi ilk uğurlu işləri “Azərbaycanfilm”də çəkilmiş bədii filmlərlə bağlıdır. Xüsusilə “Uşaqlığın son gecəsi”, “Dərviş Parisi partladır”, “Ad günü” və “Uzun ömrün akkordları” filmləri Azərbaycan kinematoqrafiyasının klassik nümunələrindəndir və Zaurun operator kimi yaradıcılıq dəst-xəttini göstərir.

1980-ci illərdən etibarən Zaur Məhərrəmov sənədli kino sahəsində də uğurlar əldə edib. O, “Bakı balkonları”, “Köç”, “Üzeyir Hacıbəyov”, “Həbib və Gülxanım” kimi sənədli filmlərin müəllifi və rejissoru olub. Bu filmlərdə milli tarix, mədəniyyət və ictimai dəyərlər diqqətlə işlənmiş, Zaurun incə estetika və texniki ustalığı filmlərin qabarıq xüsusiyyətinə çevrilmişdir.

Zaur Məhərrəmovun fəaliyyət dairəsi yalnız Azərbaycanla məhdudlaşmayıb. O, Türkiyədə pedaqoji fəaliyyət göstərərək Anadolu Universiteti və digər akademik qurumlarda yeni nəsil kinooperatorların yetişməsinə töhfə verib. Onun müəllimliyi və praktik dərsləri gənc kino mütəxəssisləri üçün ilham mənbəyi olub.

Zaur Məhərrəmovun sənətə verdiyi töhfələr bir sıra mükafatlarla da qiymətləndirilib. O, 1982-ci ildə Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adını alıb və 2015-ci ildə Azərbaycan Kino Akademiyasının “Qızıl Pəri” mükafatına layiq görülüb. Bu mükafatlar onun yaradıcılıq keyfiyyətini və kino sənətinə verdiyi dəyəri təsdiqləyir.

Zaur Məhərrəmov 2025-ci il avqustun 24-də Türkiyədə 87 yaşında vəfat edib. Onun itkisi Azərbaycan kino sənəti üçün böyük bir boşluq yaratsa da, onun filmləri və yaradıcı irsi kino tarixində əbədi qalacaq.