Düyü: Minilliklərdən bəri dünyanın əsas qidası
Düyü, minilliklərdir insanların qida rasionunda əsas yer tutur və dünya üzrə ən çox istehlak edilən qida hesab olunur.
Azadfikir.az xəbər verir ki, bu sadə görünən taxıl, həm tarixi, həm də iqtisadi baxımdan insan sivilizasiyasının inkişafında böyük rol oynayıb.
Düyü, Oryental Asiyada, xüsusilə Çin, Hindistan və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində ilk dəfə təxminən 10.000 il əvvəl becərilməyə başlanıb. Bu taxılın yüksək kalori və karbohidrat tərkibi onu qida təminatı baxımından vacib edib. Hazırda dünya üzrə düyü istehlakı ildə təxminən 500 milyon ton civarındadır.
Dünyada düyünün istehlakı regiona görə fərqlidir: Asiyada insanlar gündəlik kalori tələbatının təxminən 30-40%-ni düyüdən təmin edir. Avropa və Amerikada isə düyü daha çox əlavə qida, yan məhsul və fast food məhsullarında istifadə olunur.
Neyrobioloji və fizioloji baxımdan düyü, xüsusilə bütün taxıl tərkibli düyü beynin enerji ehtiyacını təmin edir və qlükoza ilə zəngin olduğu üçün uzun müddətli enerji və diqqət konsentrasiyasını dəstəkləyir. Həmçinin, düyü ilə zəngin pəhriz bağırsaq sağlamlığını qorumağa və ürək-damar xəstəliklərinin riskini azaltmağa kömək edir.
Maraqlı fakt: Dünyada düyünün istehsalı yalnız qida məqsədi ilə deyil, həm də bioetanol və sənaye məhsulları üçün də istifadə olunur. Çin və Hindistan kimi ölkələrdə düyü istehsalının böyük bir hissəsi daxili tələbatı qarşılamağa yönəldilir, lakin beynəlxalq bazarda da strateji məhsul kimi qiymətləndirilir.
Düyü min illərdir insan həyatının ayrılmaz bir hissəsi, həm iqtisadi, həm qida təhlükəsizliyi, həm də mədəniyyət baxımından böyük əhəmiyyətə malikdir.
-
22-01-2026, 10:29Səmadan görünən nizam: Horovlu kəndində qış mənzərəsi -
1-01-2026, 10:35Bu sektorda çalışanlardan yeni qaydada gəlir vergisi tutulacaq -
26-12-2025, 14:04Azərbaycanda asbestin istifadəsi qadağan ediləcək -
29-11-2025, 16:00Qlükozanın neyroloji rolu: beyin fəaliyyətində enerji və siqnalizasiya funksiyası -
21-11-2025, 15:157 illik vergi güzəşti ləğv olunur - Bu qədər ödəyəcəyik
