Marsa səyahət: Ulduzlara addım atmaq artıq xəyal deyil

Azadfikir.az xəbər verir ki, kosmos turizmi son illərdə elmi fantastikadan gerçəyə çevrilmək üzrədir. Elon Musk-ın SpaceX, Jeff Bezos-un Blue Origin və Richard Branson-un Virgin Galactic kimi şirkətləri artıq müştərilərə qısa uçuşlar təklif edir və uzunmüddətli hədəfləri arasında Mars ekspedisiyaları dayanır.

Marsa səyahət, texnologiya və insan fiziologiyası baxımından böyük çağırışlar daşıyır. Mars Yerə nisbətən təxminən 225 milyon km uzaqlıqda yerləşir və bu məsafəni qət etmək 6-9 ay davam edən səfər deməkdir. Belə bir səfər üçün raket yanacağı, qida, oksigen və tibbi təminat xüsusi planlaşdırma tələb edir.

İnsan bədəninə Mars səfərinin təsiri də ciddi elmi araşdırma mövzusudur. Uzun müddətli mikroqravitasiya sümüklərin zəifləməsi, əzələ itkisi, qan dövranında dəyişikliklər kimi təsirlər yaradır. Kosmik radiasiya isə ən böyük təhlükələrdən biridir: Yerin maqnit sahəsi və atmosferi olmadan astronavtlar xərçəng və genetik zədələnmə riski ilə üz-üzə qalırlar.

Mars turizmi üçün nəzərdə tutulmuş SpaceX Starship raketi hazırda sınaq mərhələsindədir. Onun 100 nəfərə qədər sərnişin daşıma potensialı var və tamamilə təkrar istifadə oluna bilən dizaynı kosmos səyahətini daha əlçatan etməyi hədəfləyir. Lakin hələlik Marsa insan göndərmək elmi cəhətdən riskli və bahalı bir layihədir. Qiymətlər milyonlarla dollardan başlayır və yalnız çox zəngin turistlər üçün əlçatandır.

Buna baxmayaraq,  Mars koloniyası yaratmaq 2050-ci ilə qədər mümkündür. Bu isə kosmos turizminin təkcə “qısa uçuşlar”la məhdudlaşmadığını, həm də insan həyatını digər planetlərdə davam etdirmək səylərini əhatə etdiyini göstərir.

Mars səfəri zamanı astronavtların psixoloji vəziyyəti də kritikdir. Sosial izolyasiya, dar məkan və uzun müddət Yerə qayıda bilməmək, depressiya və stres riskini artırır. Bu səbəbdən səyahət planlarında psixoloqlar və sosial mühəndislər də mühüm rol oynayır.

Marsa səyahət hələ reallıq səviyyəsində çətin olsa da, kosmos turizmi artıq Yerin orbitində başlayıb və gələcəkdə qırmızı planetə turist göndərmək təkcə xəyal deyil, gerçəkləşmək üzrə olan elm və texnologiya uğurudur.