Qarışqalar arasında sosial təşkilatlanma adətən əməkdaşlıq və koloniyadaxili resurs bölüşdürülməsi üzərində qurulsa da, bəzi qəhvəyi qarışqa növləri bu ümumi modeldən kəskin şəkildə fərqlənir. Elmi müşahidələr göstərir ki, bu növlər təkcə öz koloniyalarını qorumaqla kifayətlənmir, eyni zamanda digər qarışqa koloniyalarına planlı hücumlar edərək onların qida ehtiyatlarını və hətta fərdlərini ələ keçirirlər.
Azadfikir.az xəbər verir ki, bu davranış təkamül baxımından aqressiv resurs strategiyası kimi qiymətləndirilir.
Real nümunələrdən biri Cənubi Avropa və Aralıq dənizi hövzəsində geniş yayılmış Formica cinsinə aid bəzi qəhvəyi qarışqa növləridir. Bu qarışqalar kəşfiyyatçı fərdlər vasitəsilə yaxın ərazidəki zəif koloniyaları müəyyən edir və daha sonra koordinasiyalı hücum həyata keçirirlər. Hücum zamanı əsas məqsəd qida anbarlarını ələ keçirmək və işçi qarışqaların bir hissəsini məhv etməklə rəqib koloniyanın müqavimət qabiliyyətini zəiflətməkdir. Sahə tədqiqatları göstərir ki, bu üsul hücum edən koloniyanın uzunmüddətli qida təminatını artırır.
Bəzi qəhvəyi qarışqa növlərində bu hücumlar daha da mürəkkəb forma alır və “sosial parazitizm” elementləri müşahidə olunur. Məsələn, müəyyən növlər digər koloniyaların sürfələrini və pupalarını ələ keçirərək öz yuvalarına daşıyır. Bu gənc fərdlər böyüdükdən sonra hücum edən koloniyanın üzvü kimi fəaliyyət göstərir və faktiki olaraq pulsuz işçi qüvvəsinə çevrilir. Bu fakt laborator şəraitdə aparılmış eksperimentlər və genetik analizlərlə təsdiqlənmişdir.
Bu aqressiv strategiyanın formalaşmasında əsas amil resurs rəqabətidir. Qida mənbələrinin məhdud olduğu ərazilərdə yaşayan qəhvəyi qarışqalar üçün digər koloniyaların ehtiyatlarını ələ keçirmək enerji baxımından daha sərfəli ola bilər. Statistik müşahidələr göstərir ki, bu cür davranış nümayiş etdirən koloniyalar daha sürətli böyüyür və ərazi nəzarətini daha geniş miqyasda təmin edə bilir.
Qəhvəyi qarışqa növlərinin digər koloniyalara hücum edərək resursları ələ keçirməsi təsadüfi aqressiya deyil, ekoloji şəraitə uyğunlaşmış kompleks davranış modelidir. Bu strategiya qarışqa cəmiyyətlərinin yalnız əməkdaşlıq üzərində deyil, eyni zamanda rəqabət və münaqişə mexanizmləri üzərində də inkişaf etdiyini elmi faktlarla ortaya qoyur.
