Qara Qarayev: 5 fevralda doğulan musiqi dahisi

Qara Qarayev Azərbaycan musiqisinin parlaq ulduzu, görkəmli bəstəkar və pedaqoq, 1918‑ci il fevralın 5‑də Bakıda ziyalı ailəsində dünyaya gəlib. Atası məşhur həkim, anası isə musiqi təhsilli qadın idi — musiqi sevgisi uşaqlıqdan həyatına yol tapıb. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, bu mühit onun yaradıcılıq istedadını erkən yaşlardan formalaşdırıb.

Uşaqlıqdan göstərdiyi qabiliyyət onu 1926‑cı ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası yanında musiqi məktəbinə gətirib. Orada fortepiano və bəstəkarlıqla ciddi məşğul olub, Üzeyir Hacıbəyov kimi böyük sənətkarlarla bir yerdə çalışaraq musiqi ənənələrini dərindən öyrənib.
1935‑ci ildə Qarayev Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının bəstəkarlıq fakültəsinə daxil olub. Sonrakı illərdə Moskva Dövlət Konservatoriyasında Dmitri Şostakoviçin sinfində təhsil alaraq klassik bəstəkarlığın bütün incəliklərini mənimsəyib. Bu dövr onun musiqi dilinin həm milli, həm də universal üsluba söykənməsinə əsas qoyub.
Qara Qarayevin əsərləri Azərbaycan musiqi tarixində dönüş nöqtəsidir. O, milli motivləri Şərq və Qərb klassik ənənələri ilə birləşdirərək özünəməxsus, universal musiqi dili yaradıb. Onun məşhur əsərlərindən bəziləri:

“Yeddi gözəl” və “İldırımlı yollarla” baletləri — səhnə musiqisində yeni nəfəs gətirən əsərlər.

“Leyli və Məcnun” simfonik poemasının interpretasiyası — Nizami Gəncəvinin əsərinə musiqi ilə yeni həyat verib.

“Don Kixot” simfonik lövhələri — dünya ədəbiyyatını musiqi dilinə çevirən unikal əsər.

Həmçinin skripka, fortepiano üçün sonatalar, kantatalar, romanslar və kamera əsərləri.

O, kino və teatr üçün də musiqi yazıb, insanlıq və milli dəyərləri ustalıqla musiqi vasitəsilə çatdırıb. Onun dövrü üçün yenilikçi forma və üslub axtarışları Sovet və Avropa musiqi ictimaiyyətində böyük rezonans doğurub.
Qarayev SSRİ Xalq Artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı və bir sıra dövlət mükafatları laureatı olub. O, həmçinin Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqında və Konservatoriyada pedaqoji fəaliyyət göstərərək yeni nəsil bəstəkarlar yetişdirib.
Qara Qarayev 1982‑ci il mayın 13‑də Moskvada vəfat edib və Bakının Fəxri Xiyabanında dəfn olunub. Onun musiqi irsi yalnız Azərbaycan üçün deyil, dünya musiqisi üçün də böyük əhəmiyyət daşıyır.
Qarayevin musiqisi milli ruhla bəşəri dəyərləri birləşdirib. Əsərləri ABŞ, Fransa, Almaniya, Yaponiya və başqa ölkələrdə ifa olunub və klassik musiqi repertuarının ayrılmaz hissəsi sayılır. O, həm də Şərq və Qərb musiqi ənənələrini birləşdirərək universal bir musiqi dili yaradıb.