26-11-2025, 13:49

Elektron heyvanlar – biohibrid robotların canlılarla sintezi


Azadfikir.az xəbər verir ki, elm dünyasında son illər biologiya və robotikanın kəsişməsində ortaya çıxan biohibrid texnologiyalar heyvan və maşın elementlərini birləşdirərək “elektron heyvanlar” adlandırılan yeni varlıqlar yaradır. Bu sistemlər həm təbiəti öyrənmək, həm də tibbi və ekoloji məqsədlər üçün istifadə olunur.

Biohibrid robotlar əsasən canlı toxuma ilə mexaniki və elektron komponentlərin sintezindən ibarətdir. Məsələn, laboratoriya təcrübələrində balıq və qurbağa əzələləri istifadə edilərək miniatür robotlar yaradılıb. Bu robotlar əzələ hüceyrələrinin daralması və genişlənməsi ilə hərəkət edir və xüsusi sensorlar vasitəsilə ətraf mühiti analiz edə bilir.

Bu texnologiyanın ən maraqlı tərəfi onun öyrənmə və adaptasiya qabiliyyətidir. Elektron heyvanlar sadəcə əvvəlcədən proqramlaşdırılmış hərəkətləri təkrarlamır, əksinə ətrafdakı dəyişikliklərə uyğun olaraq davranışını modifikasiya edə bilir. Məsələn, su mühitindəki axın dəyişikliklərinə reaksiya verərək istiqamətini dəyişmək bacarığı var.

Tibbdə bu biohibrid robotlar mikrocerrahiyalarda, dərman daşıma sistemlərində və xəstə toxumaların monitorinqində istifadə olunur. Onların canlı toxuma elementlərinə sahib olması, həmçinin robotların daha enerji səmərəli və çevik olmasını təmin edir.

Elmi cəhətdən elektron heyvanlar həm texnoloji, həm bioloji, həm də etik baxımdan yeni çağırışları ortaya qoyur. Alimlər bildirir ki, gələcəkdə bu texnologiya ilə ekoloji monitorinq, təbii fəlakətlərin proqnozlaşdırılması və hətta kosmik tədqiqatlar üçün biohibrid sistemlərdən istifadə ediləcək.

Elektron heyvanlar insanın texnologiya və təbiət arasındakı sərhədləri necə genişləndirdiyini göstərən real nümunədir və həm elmi, həm də praktik baxımdan böyük potensiala malikdir.

Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti