Dünyanın ən qısa müharibəsi: Anglo–Zanzibar müharibəsinin 38 dəqiqəlik hekayəsi

Tarix boyu müharibələr aylarla, illərlə, bəzən isə onilliklərlə davam edib. Lakin 1896-cı ildə baş vermiş Anglo–Zanzibar müharibəsi insanlıq tarixində unikal bir hadisə kimi xüsusi yer tutur. Bu müharibə cəmi 38 dəqiqə davam edib və bu zaman göstəricisi onu dünyanın ən qısa müharibəsi elan edir.

Azadfikir.az xəbər verir ki, hadisə 25 avqust 1896-cı ildə Zanzibarda hakim sultanın vəfatından sonra baş verdi. Britaniya imperiyası Zanzibarda özünə sadiq və siyasi cəhətdən uyğun hesab etdiyi namizədi taxta çıxarmaqda maraqlı idi. Lakin sultanlığın varisi kimi bəyan olunan Xalid bin Bərğəş Britaniyanın dəstək vermədiyi bir namizəd idi. O, saraya daxil olaraq hakimiyyəti ələ keçirdi və özünü sultan elan etdi. Bu addım Britaniya tərəfindən ultimatumla qarşılandı: Xalid sarayı tərk etməli və geri çəkilməli idi.

Xalid isə bunu qəbul etmədi. Ultimatumun vaxtı başa çatan kimi Britaniya donanması saraya qarşı hücuma başladı. Çox qısa müddətdə saray artileriya atəşi ilə dağıdıldı, Zanzibarın dəniz qüvvələri isə zərbələr aldıqdan sonra döyüş qabiliyyətini itirdi. Müqavimət göstərmək mümkün olmadığından Xalid sarayın dağıdılmasından dərhal sonra qaçmaq məcburiyyətində qaldı. Beləcə 38 dəqiqəlik qarşıdurma rəsmi olaraq başa çatdı.

Anglo–Zanzibar müharibəsi, imperiya dövrünün siyasi gərginliklərini, birbaşa müdaxilə üsullarını və güc balansının necə də tez dəyişə bildiyini göstərən tarixi nümunələrdən biridir. Müharibənin bu qədər qısa çəkməsi həm Britaniyanın hərbi üstünlüyünü, həm də Zanzibarın müdafiə imkanlarının son dərəcə zəifliyini aydın şəkildə ortaya qoyur.