Xəlil Rza Ulutürk: milli ruhun və azadlıq ideallarının şairi

Azadfikir.az xəbər verir ki, Xəlil Rza Ulutürk 21 oktyabr 1932-ci ildə Salyan rayonunun Pirəbbə kəndində anadan olmuşdur. Uşaqlıq və gənclik illərində o, xalq ədəbiyyatı və klassik əsərlərlə tanış olmuş, bu təmas ona poetik yaradıcılığa maraq yaratmışdır. 1949-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olmuş, burada həm elmi, həm də ədəbi fəaliyyətini formalaşdırmışdır.
Universiteti bitirdikdən sonra Ulutürk “Azərbaycan qadını” jurnalında redaktor kimi çalışmış, ilk şeirləri və məqalələri mətbuatda çap olunmuşdur. Sonralar pedoqoji və elmi fəaliyyətlə məşğul olmuş, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasına bağlı ədəbiyyat institutunda aparıcı tədqiqatçı kimi çalışmışdır.
Xəlil Rza Ulutürk yalnız poeziya ilə kifayətlənməmiş, milli azadlıq ideyalarının fəal tərəfdarı olmuşdur. 1988-ci ildən başlayan milli-azadlıq hərəkatında iştirak etmiş, 1990-cı il 20 Yanvar faciəsindən sonra yazdığı şeirlərlə bu hadisəni pisləmişdir. Onun bu mövqeyi onu Sovet orqanları tərəfindən həbs edilməyə qədər aparmış, lakin 1991-ci ildə azad olunmuşdur.
Ulutürkün yaradıcılığı zəngin və çoxşaxəlidir. Onun şeirləri və poemaları xalqın vətənpərvərlik hissini, azadlıq arzularını və milli kimliyini ifadə edir. Eyni zamanda o, dünya ədəbiyyatından əsərləri Azərbaycan dilinə tərcümə etmiş, klassik türk və Azərbaycan ədəbiyyatını yeni nəsillərə çatdırmışdır. Tərcümə və publisistik fəaliyyəti onun yalnız şair deyil, həm də ədəbiyyatşünas və tərcüməçi olduğunu göstərir.
Ulutürk milli ruhu qoruyaraq yazdığı şeirlərdə və ictimai mövqeyində həm də elm və təhsilə böyük önəm vermişdir. Onun fəaliyyəti göstərir ki, ədəbiyyat yalnız estetik bir vasitə deyil, eyni zamanda milli idealların, azadlıq arzularının və bilik axtarışının güclü daşıyıcısıdır. 1992-ci ildə Xəlil Rza Ulutürk “Xalq şairi” fəxri adına layiq görülmüşdür. Onun irsi bu gün də Azərbaycan ədəbiyyatında milli ruhun və azadlıq ideallarının simvolu kimi qiymətləndirilir.
Xəlil Rza Ulutürkün həyatı və yaradıcılığı göstərir ki, şair yalnız qələm sahibi deyil, həm də xalqının tarixini, mədəniyyətini və gələcəyini qoruyan maarifçi və vətənpərvərdir. Onun əsərləri milli kimlik, azadlıq və insanpərvərlik anlayışlarını yeni nəsillərə çatdırmaq üçün dəyərli bir mənbədir.