Azadfikir.az bildirir ki, 2021-ci ilin 30 noyabrında Xızı rayonundakı Qaraheybət aviasiya poliqonunda Dövlət Sərhəd Xidmətinə məxsus “Mi-17” tipli helikopterin təlim uçuşu zamanı qəzaya uğraması ölkənin hərbi aviasiya tarixində dərin iz buraxan faciələrdən biri oldu. Təlim məqsədli uçuşun cəmi bir neçə dəqiqə sonra nəzarətdən çıxması nəticəsində helikopter yüksək sürətlə yerə çırpıldı və hadisə yerində genişmiqyaslı yanğın baş verdi. Qəza nəticəsində 14 hərbi qulluqçu – müxtəlif rütbələrdən olan zabit və pilot heyətinin üzvləri həlak oldu, 2 nəfər isə ağır xəsarətlər aldı. Azərbaycanın sərhəd təhlükəsizliyi sistemində xüsusi hazırlıq keçmiş bu şəxslərin itkisi həm struktur daxilində, həm də cəmiyyət arasında dərin kədər və sarsıntı yaratdı.
Hadisə ilə bağlı aparılan araşdırmalar göstərdi ki, qəzanın əsas səbəbi eniş manevrində yaranan idarəetmə problemi olub. Uçuşun təlim xarakteri daşıması və manevrlərin intensivliyi pilotların qarşısında yüksək dəqiqlik tələb edirdi, lakin helikopterin eniş trayektoriyasında yaranan ani uyğunsuzluq, hündürlük və bucaq nizamlamasının düzgün qurulmaması aviasiya təhlükəsizliyi baxımından kritik vəziyyət yaradıb. Bu kimi qəzalar bir daha göstərir ki, hava texnikası nə qədər təkmilləşmiş olsa da, yüksək risk daşıyan uçuş rejimlərində ən kiçik texniki və ya insan faktoruna bağlı səhv belə geri dönməz nəticələrə gətirib çıxara bilir.
Qaraheybət hadisəsi Azərbaycanda hərbi təlim standartlarının, pilot hazırlığı prosedurlarının və risk analizlərinin daha da gücləndirilməsi zərurətini gündəmə gətirdi. Aviasiyada təhlükəsizliyin elm və texnologiya ilə yanaşı, dəqiq protokollara, real şərait modelləşdirməsinə, ekipaj hazırlığına və daim yenilənən metodikaya bağlı olduğu bir daha təsdiqləndi. Qəza həmçinin psixoloji və sosial baxımdan da böyük təsir göstərdi: həlak olan hərbçilərin ailələrinə göstərilən dəstək, ictimaiyyətin son dərəcə həssas reaksiyası və cəmiyyətdə yaranan ümumi kədər bu faciənin ölkənin kollektiv yaddaşında uzun müddət yaşayacağını göstərdi.
Bu hadisə Azərbaycanın hərbi aviasiya tarixində təkcə kədərli xatirə deyil, həm də təhlükəsizlik məsələlərinə daha ciddi yanaşma, təlim uçuşlarının elmi əsaslarla optimallaşdırılması və insan faktorunun daha dərindən öyrənilməsi baxımından dönüş nöqtəsi hesab olunur. Qaraheybət qəzası hərbi xidmətin risklərini, bu yolda həyatını itirənlərin fədakarlığını və təhlükəsizlik standartlarının daim yenilənməsinin vacibliyini bir daha ortaya qoydu.
