Dünya müharibələrinin Azərbaycan tarixinə təsiri

Azadfikir.az xəbər verir ki, Birinci (1914–1918) və İkinci Dünya müharibələri (1939–1945) Azərbaycanın tarixi inkişafına ciddi təsir göstərmişdir.

Birinci Dünya müharibəsi dövründə Azərbaycan Rusiya imperiyasının tərkibində idi. Bu müddətdə Bakı nefti strateji əhəmiyyət kəsb edirdi və müharibə tərəfləri üçün vacib resurs sayılırdı. Müharibənin iqtisadi təsirləri arasında ərzaq çatışmazlığı, kənd təsərrüfatı məhsullarının azalması və sənaye istehsalında geriləmə var idi. Sosial vəziyyət də gərgin idi — işsizlik və əhalinin yoxsulluğu artmışdı. Müharibə nəticəsində yaranan siyasi boşluq isə 1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılmasına imkan verdi.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası kimi Sovet İttifaqının tərkibində idi. Bu dövrdə Bakı nefti Sovet ordusunun hərbi ehtiyaclarını təmin etdi və ölkə strateji resurs mərkəzi oldu. Həmçinin, çoxsaylı azərbaycanlılar hərbi xidmətə çağırıldı və döyüşlərdə iştirak etdi. Müharibə zamanı sənaye müəssisələri və kənd təsərrüfatı sahələri savaş ehtiyaclarına uyğunlaşdırıldı. Bu dövr qadınların əmək fəaliyyətində aktiv rol oynamasına səbəb oldu.

Hər iki müharibə Azərbaycan cəmiyyətinə uzunmüddətli təsir göstərdi: iqtisadi struktur dəyişdi, sosial həyat çətinləşdi, dövlətçilik və siyasi müstəqillik ideyaları gücləndi. Bu hadisələr Azərbaycanın geopolitik əhəmiyyətini artırdı və cəmiyyətin formalaşmasında mühüm rol oynadı.