Azadfikir.az xəbər verir ki, 8 dekabr 1897-ci ildə Şamaxıda dünyaya gələn İsmayıl Axundov Azərbaycanın səhiyyə tarixində tropik və yoluxucu xəstəliklərin araşdırılması ilə seçilən, elmi yanaşmanı tibbi praktika ilə birləşdirən görkəmli epidemioloqlardan biri kimi tanınır.
O, gənclik illərindən tibbi biliklərə xüsusi maraq göstərmiş, təhsilini bu istiqamətdə davam etdirərək ölkədə yeni formalaşan epidemiologiya sahəsinə ciddi töhfələr vermişdir. XX əsrin ilk onilliklərində dünyanın və regionun qarşılaşdığı sanitar-gigiyenik problemlər, infeksion xəstəliklərin sürətlə yayılması, tibbi nəzarətin yetərincə inkişaf etməməsi kimi çətinliklər onun fəaliyyətinin mahiyyətini və istiqamətini müəyyənləşdirirdi. İsmayıl Axundov bu dövrdə elmi-praktik yanaşmaları ölkə şəraitinə uyğunlaşdırmaqla həm tədqiqat, həm də tətbiq baxımından diqqət çəkirdi.
Xüsusilə tropik xəstəliklər üzrə apardığı araşdırmalar Azərbaycan tibb elmi üçün yenilik idi. O, malyariya və digər yoluxucu xəstəliklərin yayılma mexanizmlərini öyrənmək, onların qarşısını almaq üçün profilaktik tədbirlər hazırlamaq və ərazilərin epidemioloji xəritəsini formalaşdırmaq kimi vacib işlər görmüşdü. Onun müşahidə və nəticələri təkcə nəzəri deyil, həm də praktiki dəyərə malik idi və ölkənin müxtəlif bölgələrində sanitar maariflənmə işlərinin təşkilinə təkan verirdi.
İsmayıl Axundovun fəaliyyətində ictimai səhiyyənin təşkil olunması xüsusi yer tuturdu. O, əhalinin sağlamlıq vərdişlərinin formalaşdırılması, gigiyenik biliklərin artırılması, su və yaşayış şəraitinin təkmilləşdirilməsi kimi məsələlərə geniş yanaşırdı. Bu baxımdan o, epidemiologiyanı yalnız xəstəliklərin öyrənilməsi kimi deyil, sosial mühitin sağlamlaşdırılması prosesinin bir parçası kimi dəyərləndirirdi.
Onun elmi-pedaqoji fəaliyyəti də diqqətəlayiq idi. Axundov yeni nəsil həkimlərin yetişməsində, xüsusilə yoluxucu xəstəliklər sahəsində mütəxəssislərin hazırlanmasında böyük rol oynamış, həm elmi bilikləri, həm də praktik təcrübəni tələbələrə ötürən səmərəli müəllim olmuşdu. Elmi nizam-intizam, məsuliyyət, metodik dəqiqlik onun məktəbinin əsasını təşkil edirdi.
İsmayıl Axundovun irsi bu gün də epidemiologiya elminin vacib inkişaf mərhələlərindən biri kimi qiymətləndirilir. O, həyata keçirdiyi tədqiqatlar, təkmilləşdirdiyi tibbi yanaşmalar və səhiyyənin təşkilinə verdiyi töhfələrlə Azərbaycan tibb tarixində mühüm yer tutur. Onun fəaliyyəti yalnız bir dövrün deyil, bütöv bir elmin inkişaf yolunu formalaşdıran parlaq səhifə kimi yaddaşlarda yaşayır.
