ABŞ ilə Çin arasında son həftələrdə yenidən yüksələn gərginlik həm siyasi, həm də iqtisadi sahədə qlobal gündəmi ciddi şəkildə dəyişdirib. Tərəflər bir-birinə qarşı kəskin bəyanatlar səsləndirir, xüsusilə də yüksək texnologiyalı məhsullar, mikroçiplər və süni intellekt sahəsində tətbiq edilə biləcək yeni sanksiyalar danışıqların əsas mövzusu kimi ön plana çıxır. Vaşinqton Çin istehsalı olan strateji texnoloji avadanlıqların ABŞ bazarında təhlükəsizlik riski yaratdığını əsas gətirərək, idxal məhdudiyyətlərini artırmaq niyyətində olduğunu bildirir. Pekin isə bu mövqeni “siyasi motivli addım” kimi qiymətləndirir və öz bazarını qorumaq üçün cavab tədbirlərinə hazır olduğunu açıq şəkildə bəyan edir.
Azadfikir.az xəbər verir ki, iki ölkə arasında yaşanan bu iqtisadi çəkişmə təkcə ikitərəfli münasibətlərə deyil, həm də beynəlxalq ticarət sisteminə ciddi təsir göstərir. Qlobal logistika şirkətləri, iri texnologiya istehsalçıları və fond bazarları Vaşinqton–Pekin xəttindəki hər açıqlamaya həssas reaksiya verir. Son günlərdə dünya birjalarında texnoloji sektor üzrə səhmlərin dəyərində enişin müşahidə olunması da bu narahatlıqlarla əlaqələndirilir. Ekspertlər bildirirlər ki, qarşıdurma daha da dərinləşərsə, xüsusilə Asiya-Sakit Okean regionunda iqtisadi balans pozula və yeni ticarət müharibəsinin başlanması qaçılmaz ola bilər.
Bununla yanaşı, iki ölkə arasında təhlükəsizlik məsələləri də daha kəskin müzakirə olunan mövzulardandır. Tayvan boğazında hərbi fəaliyyətlərin artması, Cənubi Çin dənizində patrulların intensivləşməsi, həmçinin kibertəhlükəsizliklə bağlı qarşılıqlı ittihamlar tərəflər arasında etimadı minimuma endirib. Analitiklər hesab edirlər ki, bu proses bir müddət davam edərsə, yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi güc balansında yeni qarşıdurma xəttinin formalaşmasına səbəb ola bilər.
Hazırda Vaşinqton və Pekin rəsmi dialoq kanallarının bağlanmadığını bildirir, lakin açıqlamaların tonunda müşahidə olunan sərtlik mütəxəssisləri gələcək addımların daha kəskin olacağı barədə xəbərdar edir. Dünyanın iki nəhəng iqtisadi gücü arasında davam edən bu gərginlik yaxın aylarda qlobal siyasətin ən diqqət çəkən mövzularından biri olaraq qalacaq.
