Azərbaycanda və dünyada dini tolerantlıq sosial harmoniyanı gücləndirir

Azadfikir.az xəbər verir ki, dini tolerantlıq insanların fərqli dini etiqadlara hörmət və anlayışla yanaşmasını təmin edən əsas sosial prinsiplərdən biridir. Tarixi məlumatlar göstərir ki, Azərbaycanda müxtəlif dini icmalar – müsəlmanlar, xristianlar, yəhudilər və digər qruplar – əsrlər boyu sülh və qarşılıqlı hörmət mühitində yaşamış, dini mərasim və ənənələr bir-birinə təsir etmişdir. Məsələn, Bakının İçərişəhərində yerləşən Qız Qalası yaxınlığında XIX əsrdə məscid, sinaqoq və kilsənin birgə mövcudluğu bu tolerantlığın tarixi nümunəsi kimi qeyd olunur.

Müasir dövrdə Azərbaycanda dövlət dini tolerantlığı dəstəkləyir və qanunvericilik çərçivəsində müxtəlif dini icmaların fəaliyyəti təmin olunur. Ölkədə 21 qeydiyyatdan keçmiş dini icma mövcuddur və onların birgə əməkdaşlıq etdiyi sosial layihələr ölkədə harmoniya mühitini gücləndirir. BMT və Avropa Şurasının araşdırmalarına görə, tolerant cəmiyyətlərdə zorakılıq və diskriminasiyanın səviyyəsi daha aşağıdır və fərdlərarası sosial əlaqələr daha dayanıqlıdır.

Qlobal perspektivdə də dini tolerantlıq sosial stabillik və sülhün qorunması üçün vacibdir. Beynəlxalq tədqiqatlar göstərir ki, tolerantlıq təşəbbüsləri radikalizmin qarşısının alınmasında və müxtəlif mədəniyyətlər arasında dialoqun qurulmasında mühüm rol oynayır. Dünyada İsveç, Kanada və Yeni Zelandiya kimi ölkələr dini azadlıq və qarşılıqlı hörmət sahəsində qabaqcıl təcrübəyə malikdir.

Tədqiqatlar həmçinin göstərir ki, dini tolerantlıq cəmiyyətin mədəni zənginliyini artırır. Fərqli dinlərin mərasimləri və ənənələri bir-birinə təsir edərək yeni mədəni təcrübələr yaradır və sosial kapitalın inkişafına töhfə verir. Azərbaycanda Novruz bayramı zamanı fərqli dini icmaların birgə qeyd etməsi, həmçinin Ramazan ayında xeyriyyə və sosial dəstək tədbirlərində iştirak bu fenomenin müasir nümunələrindəndir.

Dini tolerantlıq yalnız tarixi ənənələrə əsaslanmır, həm də müasir dövrdə sosial harmoniyanı qorumaq və gücləndirmək üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu prinsip ölkədə və dünyada sülh, qarşılıqlı hörmət və mədəni dialoqun inkişafına xidmət edir.