Azadfikir.a: Müasir təhsil sistemlərində humanitar elmlərin rolu getdikcə azalır və bu proses cəmiyyətin intellektual inkişafına birbaşa təsir göstərir. Humanitar sahələr — tarix, ədəbiyyat, fəlsəfə, incəsənət və mədəniyyətşünaslıq — yalnız bilik mənbəyi deyil, həm də tənqidi düşüncənin, etik refleksiyanın və sosial məsuliyyətin formalaşmasında əsas vasitədir. Elmi tədqiqatlar göstərir ki, humanitar elmlərin təhsil proqramlarında marginalizasiyası yalnız akademik prioritetlərin dəyişməsi ilə izah olunmur, həm də iqtisadi və texnoloji düşüncə tərzinin üstünlük təşkil etməsi ilə bağlıdır.
Təhsildə STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) sahələrinin ön plana çıxması humanitar elmlərin büdcə və resurs bölgüsündə geri plana düşməsinə səbəb olur. Bu, müəllimlərin və tələbələrin humanitar biliklərə olan marağının azalmasına gətirib çıxarır. Nəticədə, gənc nəsil yalnız texniki biliklərlə məhdudlaşır və mədəni, etik və fəlsəfi problemləri dərinliklə analiz etmək qabiliyyətini itirir.
Humanitar elmlərin marginalizasiyası həm də mədəniyyət və identiklik məsələlərinə təsir edir. Tarixi və mədəni biliklərin təhsil sistemindən kənarda qalması cəmiyyətin kollektiv yaddaşının zəifləməsinə və milli kimliyin formalaşmasının pozulmasına gətirib çıxarır. İnsanların əxlaqi və sosial qərar qəbuletmə bacarığı isə məhz bu sahələr vasitəsilə inkişaf edir.
Bu baxımdan Azadfikir.az xəbər verir ki, humanitar elmlərin zəifləməsi təkcə akademik problem deyil, həm də sosial və mədəni böhranla bağlıdır.
Marginalizasiya fenomeni psixoloji və sosial nəticələrə də yol açır. Fərdlər kompleks problemləri analiz etməkdə, empatiya qurmaqda və müxtəlif baxış bucaqlarını qiymətləndirməkdə çətinlik çəkirlər. Təhsil sistemində humanitar sahələrin zəif təmsil olunması nəticəsində tələbələr sadələşdirilmiş düşüncə modellərinə alışır, tənqidi və yaradıcı düşüncə isə məhdudlaşır. Bu, uzunmüddətli perspektivdə cəmiyyətin intellektual çevikliyinə mənfi təsir göstərir.
Təhsil sistemində humanitar elmlərin marginalizasiyası yalnız akademik sahədə deyil, həm də sosial, mədəni və etik sahələrdə ciddi problemlər yaradır. Bu problemin həlli üçün təhsil proqramlarında humanitar fənlərin mövqeyinin gücləndirilməsi, onların texniki və elmi sahələrlə inteqrasiyası və gənc nəsildə tənqidi düşüncənin inkişaf etdirilməsi vacibdir. Humanitar biliklər olmadan cəmiyyətin davamlı mədəni və intellektual inkişafı mümkünsüzdür.
