Azadfikir.az: Tarix dərslikləri cəmiyyət üçün əsas hesab edilən hadisələri və şəxsiyyətləri ön plana çıxarsa da, elmi araşdırmalar sübut edir ki, keçmişin bir çox maraqlı və qəribə faktları müxtəlif səbəblərdən rəsmi tədris proqramlarına daxil edilməyib. Bunların bir qismi siyasi maraqlarla, bir qismi isə dövrün ideoloji çərçivələri ilə bağlı olub. Müasir tarixşünaslıq bu faktları arxiv sənədləri və alternativ mənbələr əsasında yenidən üzə çıxarır.
Araşdırmalara görə, ilk fakt qədim sivilizasiyalarda qadınların elmdə və idarəçilikdə mühüm rol oynaması ilə bağlıdır. Mesopotamiya və Misir mənbələrində qadın həkimlər, riyaziyyatçılar və hüquq biliciləri haqqında məlumatlar mövcud olsa da, sonrakı dövrlərdə bu məlumatlar tarixdən tədricən silinib. İkinci fakt orta əsrlərdə bəzi Avropa universitetlərində kilsənin qadağalarına baxmayaraq gizli elmi dərnəklərin fəaliyyət göstərməsi ilə əlaqəlidir və bu qurumlar müasir elmin əsasını qoyan ideyaları formalaşdırıb.
Üçüncü fakt qədim xəritələrdə təsvir olunan və rəsmi olaraq tanınmayan torpaq sahələri ilə bağlıdır. Bəzi xəritələrdə Antarktidadan əvvəl məlum olmayan ərazilərin göstərilməsi tarixçilər arasında hələ də müzakirə mövzusudur. Dördüncü fakt isə müharibələrin rəsmi səbəbləri ilə real iqtisadi və resurs maraqları arasındakı fərqləri əks etdirir və bu fərqlər çox zaman dərsliklərdə sadələşdirilərək təqdim olunub.
Beşinci fakt bir sıra məşhur tarixi şəxsiyyətlərin ideyalarının sağlığında deyil, ölümündən sonra dəyişdirilərək təqdim edilməsi ilə bağlıdır. Altıncı fakt bəzi böyük epidemiyaların təsirinin qəsdən azaldılmasıdır, çünki bu hadisələr hakimiyyətlərin zəif tərəflərini üzə çıxarırdı. Yeddinci fakt isə qədim mədəniyyətlərin texnoloji biliklərinin uzun müddət primitiv kimi göstərilməsi, halbuki arxeoloji tapıntılar onların mühəndislik baxımından yüksək səviyyədə olduğunu sübut edir.
Azadfikir.az xəbər verir ki, tarixçilər bu faktların məktəb proqramlarında yer almamasını tarixin təkcə keçmişi deyil, həm də cəmiyyətin özünü necə görmək istədiyini əks etdirən selektiv yaddaşla əlaqələndirirlər. Elmi yanaşma isə göstərir ki, tarix nə qədər çox mənbə və baxış bucağı ilə öyrənilsə, reallığa bir o qədər yaxınlaşmaq mümkündür.
