21-12-2025, 13:45

Dəniz ulduzlarının regenerasiya qabiliyyəti

Azadfikir.az xəbər verir ki, dəniz ulduzları (Asteroidea sinfi) təkamülün ən maraqlı və qeyri-adi canlılarından biridir və onların regenerasiya qabiliyyəti biologiyada nadir nümunə hesab olunur. Məsələn, Atlantik okeanında yaşayan Asterias rubens növü, itirilmiş qolunu tam olaraq bərpa edə bilir. Maraqlıdır ki, bəzi dəniz ulduzları itirilmiş qolun bir hissəsindən tam yeni orqanizm yarada bilir – bu, “vegetativ çoxalma” adlanır və təbiətdə olduqca nadirdir.

Regenerasiya prosesi hüceyrələrin dediferensiasiyası və yeni toxumaların formalaşması ilə mümkün olur. Elm adamları qeyd edir ki, dəniz ulduzlarının su kanalı sistemi və aqueozor hüceyrələri bu bərpanı sürətləndirir. Məsələn, laboratoriya şəraitində aparılan tədqiqatlarda Linckia laevigata növü itirilmiş qolu 1-2 ay ərzində demək olar ki, tam bərpa edə bilir.

Dəniz ulduzlarının bu qabiliyyəti ekosistemdə də mühüm rol oynayır. Onlar dəniz dibindəki midyələr, mollyusklar və digər kiçik canlılarla qida zəncirində tarazlığı qoruyur. Qolunu itirərək yırtıcıların diqqətini yayındırmaq və sağ qalmaq qabiliyyəti, ekosistemin davamlılığını təmin edən təbii strategiyalardan biridir.

Tədqiqatçılar dəniz ulduzlarının regenerasiya mexanizmini öyrənərək insan toxumalarının bərpası və biotexnologiya sahəsində yeni metodlar üçün ilham alırlar. Bu, o deməkdir ki, təbiətin kiçik canlıları belə tibbdə və elmdə böyük kəşflərə yol açır.


Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti