Çay və qəhvə dünyada ən çox istehlak olunan içkilər sırasındadır və onların insan orqanizminə, xüsusilə ürək-damar sisteminə təsiri elmi baxımdan geniş şəkildə araşdırılır. Hər iki içki tərkibində bioloji aktiv maddələr daşısa da, təsir mexanizmləri və nəticələri bir-birindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.
Azadfikir.az xəbər verir ki, müasir tədqiqatlar çay və qəhvənin ürək fəaliyyətinə təsirinin onların kimyəvi tərkibi ilə birbaşa bağlı olduğunu göstərir.
Qəhvənin əsas aktiv maddəsi olan kofein mərkəzi sinir sistemini stimullaşdırmaqla yanaşı, ürək döyüntülərinin sürətlənməsinə və qan təzyiqinin müvəqqəti yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Kofein damarların daralmasına təsir edərək qısa müddətli hemodinamik dəyişikliklər yaradır. Elmi müşahidələr göstərir ki, qəhvənin ölçülü miqdarda qəbulu sağlam insanlarda ciddi risk yaratmasa da, həddindən artıq istifadəsi ürək ritm pozuntularına və təzyiq dalğalanmalarına zəmin yarada bilər.
Çay isə, xüsusilə yaşıl və qara çay, flavonoidlər və katexinlər baxımından zəngin olub ürək-damar sistemi üçün qoruyucu təsirlərlə tanınır. Bu maddələr damar divarlarında elastikliyi artırır, oksidləşdirici stressi azaldır və qan dövranının daha stabil şəkildə davam etməsinə kömək edir. Çayın tərkibində olan teanin maddəsi isə sinir sisteminə sakitləşdirici təsir göstərərək ürək ritminin daha tarazlı qalmasına şərait yaradır.
Biokimyəvi baxımdan çay və qəhvənin xolesterin metabolizminə təsiri də fərqlidir. Elmi araşdırmalar çayın pis xolesterinin oksidləşməsini zəiflədə bildiyini, qəhvənin isə bəzi hallarda lipid balansına neytral və ya dəyişkən təsir göstərdiyini ortaya qoyur. Bu fərq çayın antioksidant potensialının daha yüksək olması ilə əlaqələndirilir.
Çay və qəhvə ürək-damar sisteminə fərqli biokimyəvi mexanizmlərlə təsir göstərən içkilərdir. Elmi yanaşma göstərir ki, hər iki içkinin sağlamlığa təsiri miqdar, fərdi orqanizm xüsusiyyətləri və ümumi həyat tərzi ilə sıx bağlıdır və balanslı istehlak ürək sağlamlığının qorunmasında əsas amil hesab olunur.
