Şəkərli içkilərin yaddaş və diqqət üzərində təsiri
Azadfikir.az bildirir ki, şəkərli içkilərin beyin funksiyalarına təsiri son illərin nevroloji və psixoloji tədqiqatlarında geniş araşdırılan mövzulardandır. Bu araşdırmalar göstərir ki, yüksək şəkər tərkibli içkilərin müntəzəm istehlakı yaddaş və diqqət qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Glukoz və fruktoza ilə zəngin içkilərin qəbulu qan şəkərinin sürətlə yüksəlməsinə və sonra ani düşməsinə səbəb olur ki, bu da beyin hüceyrələrinin enerji balansını pozur. Hipokampus bölgəsi, yəni qısa və uzun müddətli yaddaşın formalaşmasında əsas rol oynayan beyin strukturu, xüsusilə şəkərin mənfi təsirlərinə həssasdır. Tədqiqatlar göstərir ki, şəkərli içkilərin yüksək miqdarda qəbulu hipokampusdakı neyronların fəaliyyətini zəiflədə və sinaptik plastiklik proseslərini pozaraq öyrənmə qabiliyyətini azalda bilər.
Bundan əlavə, şəkərin səbəb olduğu xroniki iltihab və insulin müqaviməti də diqqət və kognitiv funksiyalara təsir edir. Mədə-bağırsaq sistemindən beyinə yayılan iltihabi mediatorlar və insulin pozğunluğu frontal qabıq fəaliyyətini zəiflədə bilər ki, bu da diqqət dağınıqlığı, impulsivlik və fokuslanma problemlərinə gətirib çıxarır. Həmçinin, şəkərli içkilərin tərkibindəki əlavə qatqılar və kofein bəzən qısa müddətli diqqəti artırsa da, uzun müddətdə beyin funksiyalarına mənfi təsir göstərə bilər.
Buna görə də nevroloqlar və qidalanma mütəxəssisləri şəkərli içkilərin istehlakını məhdudlaşdırmağı tövsiyə edirlər. Su və təbii şəkərsiz içkilərin seçilməsi, balanslı qidalanma və qanda şəkər səviyyəsinin sabit saxlanması yaddaş və diqqət qabiliyyətini qorumaq üçün elmi cəhətdən təsdiqlənmiş yanaşmadır.
-
5-12-2025, 18:00Qazlı və şirəli içkilər: tərkibi, hazırlanması və sağlamlıq riskləri -
5-12-2025, 17:45Enerji içkiləri: hazırlanması, tərkibi və sağlamlığa təsirləri -
3-12-2025, 17:45Mürəbbədə şəkərin kristallaşmasının səbəbləri -
29-11-2025, 16:00Qlükozanın neyroloji rolu: beyin fəaliyyətində enerji və siqnalizasiya funksiyası -
27-11-2025, 09:45Qidalanma vərdişlərinin metabolizm ritmlərinə elmi təsiri
