Azadfikir.az xəbər verir ki, Yer kürəsinin iqlimi tarix boyu dəfələrlə dəyişib və bu dəyişikliklərin elmi şəkildə öyrənilməsi müasir qlobal istiləşmənin səbəblərini və mümkün nəticələrini anlamaq üçün əsas açarlardan biri hesab olunur. Yer son 2,6 milyon il ərzində bir neçə buzlaşma və istiləşmə dövrü yaşayıb və bu proseslər əsasən Günəş aktivliyi, Yer orbitindəki dəyişikliklər və atmosferin qaz tərkibi ilə bağlı olub.
Buz nüvələri üzərində aparılan tədqiqatlar Antarktida və Qrenlandiya buzlaqlarında 800 min il əvvələ qədər olan iqlim məlumatlarını üzə çıxarıb. Bu nüvələrdə saxlanılan hava qabarcıqları sübut edir ki, keçmişdə atmosferdə karbon qazının səviyyəsi 180–280 ppm arasında dəyişib. Müqayisə üçün, müasir dövrdə bu göstərici 420 ppm-i keçib, bu isə təbiətdə görünməmiş sürətli istiləşməyə işarə edir.
NASA və IPCC tərəfindən yayımlanan elmi modellər göstərir ki, keçmiş istiləşmə dövrləri minlərlə il ərzində baş verib, halbuki indiki temperatur artımı cəmi 150–200 il ərzində müşahidə olunur. Bu fakt iqlim alimləri arasında insan fəaliyyətinin əsas təsiredici amil olduğunu gücləndirən ən mühüm sübutlardan biri sayılır. Fosil yanacaqların istifadəsi nəticəsində yaranan karbon qazı Yer tarixində analoqu olmayan sürətlə atmosferə daxil olur.
Qədim iqlim dəyişikliklərinin öyrənilməsi həm də dəniz səviyyəsinin necə yüksəldiyini, ekosistemlərin hansı həddə qədər uyğunlaşa bildiyini və kütləvi yoxolmaların hansı temperatur dəyişiklikləri ilə əlaqəli olduğunu göstərir. Məsələn, təxminən 56 milyon il əvvəl baş vermiş Paleosen–Eosen istiləşmə hadisəsi zamanı qlobal temperaturun 5–8°C artması okean ekosistemlərində ciddi pozuntular yaradıb.
Keçmiş iqlim dəyişiklikləri Yer sisteminin həssaslığını aydın şəkildə nümayiş etdirir və bu məlumatlar müasir iqlim proqnozlarının daha dəqiq hazırlanmasına imkan yaradır. Bu baxımdan paleoiqlim elmi yalnız keçmişi öyrənmir, eyni zamanda bəşəriyyətin gələcək iqlim risklərini düzgün qiymətləndirməsi üçün elmi əsas formalaşdırır.
