Tarixi mənbələr göstərir ki, Qədim Misir sivilizasiyasında siyasi legitimliyin və ilahi hakimiyyətin davamlılığı üçün faraon adlarının qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Bu məqsədlə bəzi hökmdarlar öz heykəlləri və abidələri üzərində yalnız açıq yazılarla kifayətlənməyərək, məhdud çevrələr üçün anlaşılan gizli işarələr və simvolik “kodlar” həkk etdirirdilər. Arxeoloji tapıntıların elmi təhlili göstərir ki, bu kodlar adların silinməsi və ya dəyişdirilməsi cəhdlərinə qarşı qoruyucu funksiya daşıyırdı.
Azadfikir.az xəbər verir ki, bu praktika adın əbədiliyi anlayışının misir dini dünyagörüşündə mərkəzi yer tutması ilə birbaşa bağlı idi.
Misir inanc sisteminə görə insanın varlığı üç əsas komponentdən ibarət idi və onlardan biri adla bağlı metafizik anlayış sayılırdı. Adın məhv edilməsi insanın axirət həyatında yox olması ilə eyniləşdirilirdi. Buna görə də faraonlar öz adlarını yalnız heroqlif yazılarla deyil, eyni zamanda rəmzi heyvan fiqurları, say sistemləri və istiqamət kodları ilə gizlədilmiş formada heykəllərə yerləşdirirdilər. Bu üsullar yalnız kahinlər və saray yazıçıları tərəfindən tam oxuna bilirdi.
Xüsusilə e.ə. XIII əsr dövrünə aid bəzi heykəllərdə adların birbaşa deyil, fonetik və semantik parçalar vasitəsilə təqdim edildiyi müşahidə olunur. Məsələn, II Ramses dövrünə aid abidələrdə adın bəzi hissələri günəş diski, şahin və ya lotus simvolları ilə əvəz olunaraq gizli oxunuş forması yaradılmışdır. Bu, həm siyasi rəqiblərin ad silmə praktikasına qarşı tədbir, həm də ilahi qorunma çağırışı kimi qiymətləndirilir.
Elmi baxımdan bu gizli kodlar erkən kriptoqrafik düşüncə nümunələri kimi dəyərləndirilə bilər. Onlar yalnız estetik məqsəd daşımır, eyni zamanda informasiya təhlükəsizliyinə yönəlmiş simvolik sistem rolunu oynayırdı. Qədim Misirdə adın qorunması ideyasının bu cür texniki və dini vasitələrlə təmin edilməsi həmin sivilizasiyanın yazı, simvolika və hakimiyyət anlayışlarının nə qədər inkişaf etdiyini aydın şəkildə ortaya qoyur.
