Qədim sarayların gizli su sistemi: Şirvanşahlar hovuzlarının hidravlik sirləri açılır

Qədim sarayların bağ və hovuzları yalnız estetik zövq üçün deyil, həm də mühüm hidravlik biliklərin praktik tətbiqi nümunəsi olub. Tarixi mənbələr və arxeoloji tədqiqatlar göstərir ki, saray komplekslərində suvarma sistemləri sadəcə suyun daşınması deyil, eyni zamanda texniki yaradıcılıq və elmi yanaşma tələb edirdi. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, qədim memarlar və mühəndislər hidravlik prinsipləri praktik olaraq həyata keçirərək sarayların unikal su şəbəkələrini qurublar.

Ən məşhur nümunələrdən biri Şirvanşahlar sarayıdır. Buradakı suvarma kanalları və hovuz sistemi suyun təbii axını və cazibə qüvvəsi nəzərə alınmaqla hazırlanmış, həm içməli, həm də dekorativ məqsədlərə xidmət etmişdir. Arxeoloji qazıntılarda aşkar edilmiş kərpic kanallar və mərmər borular suyun paylanmasını və təzyiqini tənzimləmək üçün xüsusi əyilmələr və rampalarla qurulub.

Əhər qalası və ya Qız qalası kimi digər tarixi komplekslərdə də suyun idarə olunması fərqli hidravlik həllərlə həyata keçirilmişdir. Burada sadə su çəlləkləri, tunellər və hətta su kolları vasitəsilə hidravlik təzyiq artıran mexanizmlər istifadə olunurdu. Bu sistemlər, həmçinin havalandırma və suyun təmizlənməsi funksiyasını da yerinə yetirirdi.

Arxeoloji tədqiqatlar göstərir ki, qədim mühəndislər suyun hərəkətini modelləşdirərkən qanunauyğunluqları, axın sürəti və təzyiqi nəzərə alırdılar. Beləliklə, suvarma sistemləri həm bağ və hovuzların estetikasını qoruyur, həm də kənd təsərrüfatı və saray ətrafındakı yaşayış sahələrinin funksionallığını təmin edirdi.

Qədim sarayların hidravlik sistemi yalnız texniki nailiyyət deyil, həm də dövrün elmi biliklərinin praktik təzahürü idi. Bu sistemlər göstərir ki, qədim memarlar yalnız bədii gözəlliyi deyil, həm də suyun fizikasını dərindən başa düşürdülər və tətbiq edirdilər.