Qədim rənglərin sirləri açılır: arxeoloqların tapdığı boyalar necə yaranıb?

Tarixi divar rəsmləri və heykəllərdə qalan rənglər yalnız gözəllik üçün deyildi — onlar qədim insanların kimya və texnologiya biliklərinin canlı sübutudur. Arxeoloqlar qazıntılar zamanı tapdıqları boyalar vasitəsilə indi anlayırlar ki, rəng yalnız sənət deyil, həm də elmi yaradıcılıq nəticəsi olub. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, bu piqmentlərin tərkibi və hazırlanma üsulları min illər əvvəl insanların texnoloji bacarığını göstərir.

Məsələn, Lasko mağarasındakı qırmızı və sarı divar rəsmlərində istifadə olunan boyalar dəmir oksidləri — hematit və goetitdən hazırlanıb. Qədim insanlar bu mineralları sadəcə toz halına gətirməyib, həm də onları müxtəlif qatqılarla qarışdıraraq daş səthdə uzun müddət dayanacaq rənglər əldə ediblər.

Misir məqbərələrində, xüsusən Tutanxamonun məqbərəsində, tapılan rəng palitrası isə daha mürəkkəb texnologiyanı göstərir. Burada qızıl sarısı, mavi, yaşıl və qırmızı piqmentlər bitki və heyvan mənşəli qatqılarla qarışdırılaraq divarlarda uzunömürlü, parlaq rənglər yaradılıb. Misir mavisi (Egyptian blue) kimi piqmentlər isə kalsium‑mis silikatı əsasında sintez olunmuş və faraon saraylarının divar rəsmlərində min illik davamlılıq göstərmişdir.

Mərkəzi Amerikada Maya mədəniyyətinə aid “Maya blue” piqmenti isə xüsusilə maraqlıdır. Bu parlaq mavi rəng minerallar və üzvi komponentlərin mürəkkəb reaksiyası ilə hazırlanırdı və keramika, fresko üzərində min illik davamlılıq nümayiş etdirirdi.

Bu nümunələr göstərir ki, qədim insanlar rəngləri yalnız dekorasiya üçün istifadə etməyiblər. Onlar həm simvolik mesajlar, həm də estetik harmoniya yaratmaq üçün rənglərin tərkibini elmi şəkildə formalaşdırırdılar. Qırmızı enerji və gücü, mavi isə sülh və səadəti simvolizə edirdi.

Qədim boyalar yalnız tarix kitabının səhifəsi deyil, həm də yaradıcılıq, elmi düşüncə və texnologiyanın min illik izidir. Arxeoloqların tapdığı bu piqmentlər göstərir ki, elmin və sənətin sintezi min illər əvvəl də mövcud idi və bu miras hələ də alimlərin diqqət mərkəzindədir.