Ağ, mavi və sarı işıq: təsirləri və orqanizm üçün rolu

Azadfikir.az xəbər verir ki, işıq yalnız görməyimiz üçün deyil, insan orqanizminin bioloji ritmləri, hormon balansı və psixoloji vəziyyəti üçün də vacibdir. Müxtəlif rənglərdə işıq (ağ, mavi, sarı) insan orqanizminə fərqli təsir göstərir.

Ağ işıq  geniş spektrli işıqdır və günəş işığının əsas hissəsini təşkil edir. Ağ işıq zehni fəaliyyətin aktivləşməsinə kömək edir, diqqəti artırır və yorğunluğu azaldır. İş yerlərində və təhsil müəssisələrində istifadə olunan ağ işıq konsentrasiyanı yüksəldir, məhsuldarlığı artırır.

Gün ərzində ağ işığa məruz qalmaq sirkadiyal ritmi tənzimləyir və bədənin gün boyu aktiv olmasını təmin edir. Lakin gecə saatlarında aşırı ağ işığa məruz qalmaq melatonin hormonunun ifrazını azaldır, yuxu pozuntularına səbəb olur. Kompüter və telefon ekranlarından gələn ağ işıq da uzun müddətdə göz yorğunluğu və baş ağrılarına gətirib çıxara bilər.

Mavi işıq həm günəşdən gələn təbii işığın bir hissəsidir, həm də LED ekranlarda, smartfon və televizorlarda yayılır. Bu işıq beyində oyanma siqnallarını artırır, diqqəti yüksəldir və enerjini stimullaşdırır. Mavi işıq gündüz istifadə olunduqda, məhsuldarlığı və zehni performansı artırır, sirkadiyal ritmi tənzimləyir.

Bununla yanaşı, gecə saatlarında mavi işığa çox məruz qalmaq yuxu keyfiyyətini aşağı salır, melatonin hormonunu azaldır və yuxu pozuntularına səbəb olur. Uzun müddət ekran qarşısında qalmaq göz yorğunluğu, baş ağrısı və miqren riskini yüksəldir. Xüsusilə uşaqlar və gənclər gecə mavi işıqdan uzaq tutulmalıdır.

Sarı işıq yumşaq və isti tonlara malikdir. Bu işıq rahatlıq və sakitlik yaradır, stressi azaldır və yuxuya hazırlıq üçün əlverişlidir. Otaqlarda və gecə lampalarında istifadə olunan sarı işıq gözləri daha az yorar və psixoloji rahatlıq təmin edir.

Sarı işığın faydası xüsusilə axşam saatlarında nəzərə çarpır; enerjini düşürmək və bədənin yuxu ritminə uyğunlaşmasına kömək edir. Lakin yalnız sarı işıqda uzun müddət qalmaq konsentrasiyanı azalda və yorğunluq hissini artırabilir, buna görə işıqlandırma məqsədinə görə balanslı istifadə edilməlidir.