Min illərin sirləri açılır: qədim florada həyat necə formalaşırdı

Qədim bitki örtüyü yalnız keçmiş ekosistemlərin şəkilini çəkmək üçün deyil, həm də iqlim və ekoloji dəyişiklikləri anlamaq üçün canlı sənəddir. Qədim dövrlərin florası bugünkü bitki müxtəlifliyi və ekosistemlərin formalaşmasında əsas rol oynayıb. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, torpaq nümunələri, fosillər və polen tədqiqatları qədim iqlim şəraitini və insan-mühit qarşılıqlı təsirini üzə çıxarır.

Məsələn, Qafqaz və Orta Asiya bölgələrində tapılmış torpaq nümunələri göstərir ki, eramızdan əvvəl I minillikdə burada buğda, arpa və paxlalı bitkilər geniş şəkildə yetişdirilirdi. Bununla yanaşı, qədim meşə və çəmən örtüyü dəqiq analiz olunaraq məlum olub ki, bölgədə həm iqlim dəyişiklikləri, həm də insan təsiri bitki tərkibini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirib.

Misir və Mesopotamiya ərazilərində aparılan paleobotanika tədqiqatları isə göstərir ki, Nil və Fərat çaylarının ətrafında qədim palıd, su lələyi və yonca kimi bitkilər hakim olub. Polen nümunələri və torpaq qatları əsasında alimlər həm iqlim dəyişikliyini, həm də qədim kənd təsərrüfatı texnologiyalarını öyrənə biliblər.

Maraqlısı odur ki, qədim bitki genetikası üzərində tədqiqatlar göstərir ki, bəzi buğda və arpa növləri indiki genetik xəttlərlə eyni xassələrə malikdir, yəni insanın min illər əvvəl seçmə və əkib-becərmə üsulları bugünkü kənd təsərrüfatına əsas qoyub.

Qədim flora təkcə keçmişin şəkli deyil, həm də iqlim, insan fəaliyyəti və ekologiyanın qarşılıqlı təsirinin canlı sənədidir. Arxeobotanika sahəsindəki bu tədqiqatlar göstərir ki, bitkilər bizə keçmişi anlamaqda və gələcək üçün dərs çıxarmaqda kömək edir.