16-01-2026, 12:30

Venera planetinin tərs fırlanması və qeyri-adi zaman ölçüləri

Venera planeti Günəş sistemində fırlanma istiqamətinə görə ən qeyri-adi səma cisimlərindən biridir və digər planetlərin əksinə olaraq saat yönünün tərsinə fırlanır. Bu retroqrad hərəkət nəticəsində planetdə Günəş qərbdən çıxır və şərqdə batır, zaman anlayışı isə Yer ilə müqayisədə tamamilə fərqli formalaşır. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, məhz bu səbəbdən Venerada gündüz və gecə müddətləri qeyri-bərabərdir və günlər planetdə gecədən qısa müşahidə olunur.

Elmi ölçmələrə əsasən, Veneranın öz oxu ətrafında tam fırlanması təxminən 243 Yer günü, Günəş ətrafında dövrü isə 225 Yer günü davam edir. Bu fakt ilk dəfə 1962-ci ildə radar müşahidələri ilə dəqiq təsdiqlənmiş və astronomiya elmi üçün mühüm dönüş nöqtəsi olmuşdur. Nəticədə məlum olmuşdur ki, Venerada bir sutka bir ildən daha uzundur ki, bu da Günəş sistemində unikal hadisə hesab edilir.

Real müşahidə nümunəsi kimi NASA tərəfindən 1990-cı ildə buraxılmış Magellan kosmik aparatının məlumatları göstərilə bilər. Bu aparat planetin səthini və fırlanma sürətini radar vasitəsilə xəritələndirmiş, Veneranın son dərəcə yavaş və tərs istiqamətli fırlanmasını dəqiq şəkildə qeydə almışdır. Bu müşahidələr gecə müddətinin gündüzə nisbətən daha uzun davam etdiyini və istilik balansının əsasən qalın atmosfer tərəfindən saxlanıldığını ortaya qoymuşdur.

Veneranın qalın karbon qazı ilə zəngin atmosferi də bu prosesə birbaşa təsir göstərir. Planetdə istixana effekti o qədər güclüdür ki, gecə vaxtı belə temperatur kəskin şəkildə aşağı düşmür. 2015-ci ildə aparılmış atmosfer modelləşdirmələri göstərmişdir ki, Günəş işığı olmasa belə, planet səthi demək olar ki, eyni istilik səviyyəsini qoruyur və bu da uzun gecələrin fiziki təsirini azaldır.

Veneranın saat yönünün tərsinə fırlanması yalnız mexaniki xüsusiyyət deyil, planetdə zaman, işıq və istilik anlayışını köklü şəkildə dəyişdirən fundamental kosmik fenomendir. Onun günlərinin gecədən qısa olması və bir sutkanın bir ildən uzun çəkməsi Veneranı Günəş sistemində ən paradoksal planetlərdən birinə çevirir.



Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti