Azadfikir.az xəbər verir ki, insan sümüyünün “betondan bir neçə dəfə güclü olması” ifadəsi gündəlik dildə şişirdilmiş səslənsə də, real elmi ölçmələr sümüyün müəyyən mexaniki xüsusiyyətlərdə betondan daha üstün olduğunu göstərir. Məsələn, insan bud sümüyünün sıxılma möhkəmliyi orta hesabla 170–200 meqapaskal təşkil edir, halbuki geniş istifadə olunan tikinti betonunun sıxılma möhkəmliyi adətən 20–40 meqapaskal aralığında dəyişir. Bu fakt sümüyün sıxılma yükünə qarşı betondan bir neçə dəfə daha davamlı ola bildiyini göstərən konkret nümunə kimi qəbul olunur.
Real həyat nümunələrindən biri bud sümüyünün gündəlik fəaliyyətdə daşıdığı yüklərdir. İnsan yeriyərkən bud sümüyünə bədən çəkisinin təxminən 3–5 qatı, qaçış və tullanma zamanı isə 8–10 qatı qədər yük düşür və sağlam sümük bu təzyiqə davam gətirir. Beton konstruksiyalar isə oxşar yüklər altında çox vaxt çatlayır və ya əlavə armatur tələb edir. Bu fərqin əsas səbəbi sümüyün yalnız möhkəm deyil, eyni zamanda elastik olmasıdır.
Digər real nümunə sümüyün zərbə enerjisini paylama qabiliyyətidir. Avtomobil qəzaları zamanı bəzən metal konstruksiyalar ciddi deformasiyaya uğradığı halda, insan skeleti müəyyən hallarda yükü paylayaraq tam qırılmadan xilas ola bilir. Bu, sümüyün kollagen lifləri ilə mineral kristalların birgə yaratdığı təbii kompozit quruluşla bağlıdır. Beton isə elastiklikdən məhrum olduğu üçün zərbə zamanı enerjini udmaq əvəzinə qəfil sınır.
Mühəndislik sahəsində də real tətbiq nümunələri mövcuddur. Müasir biomaterialların və yüngül aerokosmik konstruksiyaların hazırlanmasında sümüyün daxili məsaməli quruluşu model kimi götürülür, çünki bu quruluş az material sərf etməklə yüksək möhkəmlik təmin edir. Bundan əlavə, sümüyün özünü bərpa etmə qabiliyyəti onu bütün süni materiallardan köklü şəkildə fərqləndirir və bu xüsusiyyət beton üçün mümkün deyil.
İnsan sümüyü betondan hər mənada “güclü” olmasa da, çəkiyə nisbətdə möhkəmlik, elastiklik, zərbə davamlılığı və özünü yeniləmə baxımından real elmi göstəricilərlə bir çox tikinti materialından daha effektiv təbii struktur hesab olunur.
