Azadfikir.az-ın bildirir ki, dərin okean canlıları atmosfer təzyiqinin 1000-dən çox dəfə artdığı ekstremal mühitdə yaşamağa uyğun bioloji və molekulyar adaptasiyalara malikdir. Bu canlılarda hüceyrə membranlarının tərkibi yüksək təzyiqə müqavimət göstərən fosfolipidlərdən ibarətdir; doymamış yağ turşularının nisbətinin artması membranların elastikliyini qoruyur və proteinlərin funksional strukturunu sabit saxlayır. Hüceyrədaxili zülallar və fermentlər isə piezorezistent xüsusiyyətlərə malikdir, yəni yüksək təzyiq altında konformasiyalarını dəyişdirmədən katalitik funksiyalarını yerinə yetirə bilir.
Dərin okean balıqları və yumuşaq bədənli canlılar təzyiqə uyğunlaşmaq üçün maye orqanizmləri və gaz kesələri yerinə, türbülanssız və elastik strukturlu skeletlər inkişaf etdiriblər. Bu, təzyiq dəyişikliklərinin fizioloji funksiyalara mənfi təsirini minimuma endirir. Eyni zamanda, oksigen daşıyan molekullar — hemoglobin və miyoglobin — yüksək təzyiq altında oksigen tutumunu artıraraq metabolik proseslərin davamlılığını təmin edir.
Sinir sistemi və sensor orqanlarda da adaptiv dəyişikliklər müşahidə olunur. Dərin okean canlılarında membran potensialının və sinaps keçiriciliyinin təzyiqə həssaslığı azalır, bu isə onların minimal enerji sərfiylə reaksiya verməsinə imkan yaradır. Görmə orqanları da ekstremal işıq çatışmazlığına uyğunlaşaraq fotoreseptorların yüksək həssaslığını qoruyur, bəzi növlərdə biolüminesensiya mexanizmi ilə kommunikasiya və ov strategiyaları formalaşır.
Dərin okean canlılarının ekstremal təzyiqə adaptasiyası təkcə fizioloji deyil, həm də davranış modellərinə təsir edir. Yavaş metabolizm və enerji qənaəti strategiyaları, eyni zamanda qida və reproduksiya dövrlərinin ritmlərinin uzun müddətə yayılması bu canlıların sərt mühitdə sağ qalmasına imkan verir. Bu adaptasiya mexanizmləri təkamül prosesində minilliklərlə formalaşmış və canlıların ekstremal ekosistemlərdə mövcudluğunu təmin edən mürəkkəb biofiziki və biokimyəvi strategiyalar kimi çıxış edir.
