Azadfikir.az-ın xəbər verdiyi kimi bioakustik araşdırmalar göstərir ki, bitkilər səs dalğalarına qarşı passiv obyekt kimi davranmır, əksinə, müəyyən tezlik və vibrasiyalara cavab verən bioloji sistemlərə sahibdir. Bitki hüceyrələrindəki membran strukturları səs dalğalarının yaratdığı mikrovibrasiyaları qəbul edir və bu vibrasiyalar kalsium axınlarının dəyişməsi, gen ifadəsinin aktivləşməsi və metabolik proseslərin sürətlənməsi kimi mexanizmlərlə böyümə ritmlərinə təsir göstərir. Xüsusilə 100–1000 Hz aralığındakı səslərin kök uzanmasını, hüceyrə bölünməsini və fotosintetik fəaliyyətin effektivliyini artırdığı laboratoriya şəraitində dəfələrlə qeydə alınıb.
Səs dalğaları bitki toxumalarında mexanosensitive zülallar vasitəsilə qəbul edilir və bu zülallar hüceyrə daxilində ion kanallarının açılmasına səbəb olaraq metabolik fəaliyyətləri tənzimləyir. Vibrasiyaların yaratdığı bu mexaniki siqnallar bitkinin stressə qarşı dözümlülüyünü də gücləndirir; məsələn, müəyyən tezliklərə məruz qalan bitkilərdə antioksidant sistemləri daha aktiv işləyir və su itkisinə qarşı müqavimət artır. Tədqiqatlarda göstərilib ki, səs dalğalarının yaratdığı ritmik təkanlar bitkinin hormon balansına, xüsusən auxin və gibberellinlərin paylanmasına təsir edir və bu hormonlar böyümə istiqamətinin müəyyən edilməsində əsas rol oynayır.
Bioakustik təsirlərin daha geniş miqyaslı ekofizioloji nəticələri də müşahidə olunub. Bitkilər yaxınlıqda olan həşəratların qanad səslərinə və torpaqdakı larva vibrasiyalarına məruz qalanda özünü müdafiə genlərini aktivləşdirə bilir və bu, onların təhdidə qarşı reaksiya verə bilən canlı sistemlər olduğunu göstərir. Səslərin torpaq mikrobiomu ilə qarşılıqlı təsiri də diqqət çəkir, çünki vibrasiya torpağın fiziki quruluşunu və mikroorqanizmlərin aktivlik səviyyəsini dəyişdirərək bitkinin qida maddələrini mənimsəməsini asanlaşdıra bilər.
Bu araşdırmaların nəticələri göstərir ki, bitki dünyası yalnız kimyəvi və işıq siqnalları əsasında deyil, həm də vibrasiya və səs kimi mexanik enerjini məlumat mənbəyi kimi istifadə edir. Bioakustikanın bitki fiziologiyasında oynadığı rol hələ tam aydınlaşdırılmasa da, mövcud elmi sübutlar səs dalğalarının bitkilərdə həm böyümə, həm müdafiə, həm də metabolik ritmlərin tənzimlənməsi proseslərini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirə bilən təsirə malik olduğunu göstərir və bu, gələcək aqrobiotexnologiya üçün yeni tətbiq sahələri yaradır.
