Kosmosda səsin olmaması: İnsan təcrübəsi və elmin sirri

Azadfikir.az xəbər verir ki, kosmos təkcə ulduzlar və planetlərlə maraqlı deyil, həm də fiziki qanunların insan təcrübəsi üzərində necə işlədiyini göstərir. Kosmosda səsin eşidilməməsi fenomeni həm fizika, həm də astronavtikanın praktiki tərəfləri üçün mühüm rol oynayır.

Niyə səs kosmosda yayılmır? Səs dalğaları maddi mühitə – hava, su və ya bərk cismlərə – ehtiyac duyur. Kosmos isə vakumdur, yəni maddi hissəciklər çox azdır. Bu səbəbdən, misal üçün, iki orbitdə hərəkət edən kosmonavt arasında çöldə səs ötürülmür.

Astronavtların təcrübəsi: Kosmonavtlar bildirirlər ki, kosmosda yalnız radiosiqnal vasitəsilə ünsiyyət mümkündür. Dış boşluqda səs eşidilmədiyi üçün, raket motorlarının səsi, meteoritlərin toqquşması və ya orbitdəki digər hadisələr radio və ya sensor cihazlarla müşahidə olunur. Bu, insan beyninin alışdığı vizual və eşitmə koordinasiyalarını dəyişdirir, adaptasiya prosesini tələb edir.

Beyin və hissiyyat: Astronavtlar mikroqravitasiya və səssizlik şəraitində zamanla sensor-motor koordinasiyalarda dəyişikliklər hiss edirlər. Elm adamları bu dəyişiklikləri beyin plastisitesi və adaptiv sinir mexanizmləri ilə izah edirlər. Səsin olmaması vizual və taktil duyğuların daha çox aktiv olmasına səbəb olur.

Maraqlı fakt: Kosmosda “səsin olmadığı təcrübə” yer üzündə simulyasiya olunmuş vakuum kameralarında da test edilir. Bu testlər həm astronavt hazırlığı, həm də kosmik cihazların dizaynı üçün önəmlidir, çünki akustik siqnallar cihazlar arasında işləməyəcək.

Kosmosun səssizliyi təkcə estetik bir xüsusiyyət deyil, həm də fiziki qanunların və insan təcrübəsinin birgə işləməsinin canlı nümunəsidir. Astronavtlar və kosmik texnologiyalar bu səssizlik şəraitinə uyğun hazırlanmaqla həm təhlükəsizliyi, həm də elmi tədqiqatları təmin edirlər.