Kaktuslar səhraya xas ekstremal iqlim şəraitində yaşamağa uyğunlaşmış bitkilərdir və su itkisinin minimuma endirilməsi onların əsas bioloji strategiyalarından biridir. Bu bitkilər günəşin ən isti saatlarında klassik fotosintez prosesini aktiv şəkildə davam etdirmir, çünki bu zaman yarpaqlardakı məsamələrin açıq qalması suyun sürətlə buxarlanmasına səbəb ola bilər. Kaktuslar fotosintezin xüsusi bir forması olan CAM metabolizmi vasitəsilə bu problemi həll edir.
Azadfikir.az xəbər verir ki, bu mexanizm sayəsində bitki həm enerji istehsalını təmin edir, həm də su ehtiyatlarını qoruyur.
CAM fotosintezi zamanı kaktusların məsamələri əsasən gecə saatlarında açılır və karbon qazı bu zaman bitki toxumalarında toplanır. Gündüz isə məsamələr bağlı qalır, lakin gecə yığılan karbon qazı gün işığının enerjisindən istifadə olunaraq şəkərlərə çevrilir. Bu proses bitkinin günün ən isti vaxtlarında su itirmədən fotosintez aparmasına imkan yaradır.
Kaktusların yarpaqlarının tikanlara çevrilməsi də su itkisinin azalmasına xidmət edir. Tikanlar səth sahəsini kiçildərək buxarlanmanı azaldır və eyni zamanda bitkini heyvanlardan qoruyur. Gövdənin qalın və ətli quruluşu isə suyun uzun müddət saxlanmasına şərait yaradır və fotosintezin əsas mərkəzi rolunu oynayır.
Bu bioloji uyğunlaşmalar kaktusların uzunmüddətli quraqlıq şəraitində belə yaşamasını mümkün edir. Elmi baxımdan kaktusların fotosintez mexanizmi bitkilərin iqlim stresinə necə uyğunlaşa bildiyini göstərən mühüm nümunələrdən biri hesab olunur və quraq bölgələrdə kənd təsərrüfatı üçün yeni perspektivlər yarada biləcək bilik mənbəyi kimi dəyərləndirilir.
