2-02-2026, 11:45

Minilliklərə davam edən bakteriya həyatı

Mikrobiologiya sahəsində aparılan araşdırmalar göstərir ki, bəzi bakteriya növləri ekstremal şəraitdə minlərlə il ərzində canlılığını itirmədən qala bilir. 

Azadfikir.az girişdə xəbər verir ki, alimlər bu bakteriyaların quru, oksigensiz və son dərəcə soyuq mühitlərdə metabolik fəaliyyətini demək olar ki, tam dayandıraraq gözləmə vəziyyətinə keçdiyini elmi faktlarla sübut ediblər.

Bu fenomen əsasən spor əmələ gətirən bakteriyalarla bağlıdır. Bacillus və Clostridium cinsinə aid bakteriyalar əlverişsiz mühitlə qarşılaşdıqda hüceyrə daxilində qalın qoruyucu qatla əhatə olunan spor forması yaradır. Bu sporlar radiasiyaya, yüksək təzyiqə, susuzluğa və -80 dərəcəyə qədər temperatur dəyişmələrinə davamlıdır. 2000-ci illərdə Alyaskada donmuş torpaq qatından çıxarılan Bacillus sporlarının təxminən 25 min il sonra yenidən aktivləşdirildiyi laboratoriya şəraitində təsdiqlənib.

Daha diqqətçəkən faktlardan biri də duz kristalları ilə bağlıdır. ABŞ-da aparılan tədqiqatlar zamanı 250 milyon illik duz yataqlarının içində hərəkətsiz vəziyyətdə qalmış bakteriyaların qida və su ilə təmasdan sonra bölünməyə başladığı müşahidə edilib. Bu bakteriyalar enerji sərfini minimuma endirərək DNT strukturunu qoruyur və hüceyrə daxilində biokimyəvi reaksiyaları demək olar ki, sıfıra endirir.

Bu cür davamlılıq yalnız Yer üzündə həyatın sərhədlərini anlamaq baxımından deyil, astrobiologiya üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Mars və digər planetlərdə həyat ehtimalı araşdırılarkən, məhz bu tip bakteriyaların sağqalma mexanizmləri əsas model kimi götürülür. Həyat uyğun şərait olmadıqda yox olmur, sadəcə gözləmə vəziyyətinə keçir və bu, biologiyanın ən təsiredici adaptasiya nümunələrindən biri hesab olunur.



Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti