Qadınlarda üzdə sərt tüklərin əmələ gəlməsi: hirsutizmin səbəbləri və sağlamlıq göstəricisi

Azadfikir.az xəbər verir ki, qadınlarda üzdə kişi tükünün əmələ gəlməsi tibbdə hirsutizm adlanır. Normalda qadınların üzündə incə və açıq rəngli tüklər olur, lakin hirsutizm zamanı bu tüklər qara, qalın və kişi tipli şəkildə böyüyür. Ən çox səbəb androgen hormonlarının yüksək olmasıdır. Androgenlər kişilərdə əsas cinsi hormonlar olsa da, qadınlarda az miqdarda mövcuddur. Hirsutizm adətən yumurtalıqlar və böyrəküstü vəzi ilə bağlı problemlərdən qaynaqlanır. Polikistik yumurtalıq sindromu qadınlarda ən yayılmış səbəbdir; tüklənmə ilə yanaşı, menstrual dövrlərdə pozulma və artıq çəki müşahidə oluna bilər. Böyrəküstü vəzi şişləri və ya hiperplaziyası androjen ifrazını artıraraq üz və bədəndə kişi tipli tüklənməyə səbəb olur. Cushing sindromu isə kortizol və androgenlərin artımı ilə əlaqədar tüklənmə yaradır.
Bəzi qadınlarda tüklənmə irsi olaraq yüksək ola bilər. Mediteranean, Yaxın Şərq və Cənubi Asiya qadınlarında bu problem daha çox rast gəlinir. Androgen tərkibli və hormonları təsir edən bəzi dərmanlar da tüklənməyə səbəb ola bilər. Bu dərmanlar arasında anabolik steroidlər, hormon əvəzləyici terapiya dərmanları və bəzi qlükokortikoid və antikonvulsant preparatlar vardır. Yaş və menopauza zamanı estrogen səviyyəsi azaldıqda androgenlərin təsiri nisbətən artır, tüklənmə baş verə bilər. Həmçinin nadir hallarda hipofiz və tiroid problemləri də hirsutizm yarada bilər.
Əsas səbəbi müəyyən etmək üçün endokrinoloq müayinəsi vacibdir. Müalicə səbəbə görə dəyişir. PCOS zamanı həyat tərzi dəyişiklikləri və hormonal kontraseptivlər tətbiq olunur. Androgen ifraz edən şiş olduqda cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər. Dərman səbəbli hirsutizm zamanı dərmanı dəyişmək effektiv ola bilər. Estetik məqsədlə lazer epilyasiya, elektroliz və ya müvəqqəti tük təmizləmə üsulları da tətbiq edilir.
Qadınlarda üzdə kişi tükünün əmələ gəlməsi yalnız estetik problem deyil, bəzən ciddi hormon pozğunluqlarının göstəricisi ola bilər. Erkən diaqnostika və düzgün müalicə həyat keyfiyyətini və sağlamlığı qorumağa kömək edir.