Ac qalaraq arıqlamağın sağlamlığa təsirləri

Azadfikir.az xəbər verir ki, arıqlamaq məqsədilə uzun müddət ac qalmaq orqanizmin metabolik və hormonal sistemlərinə ciddi təsir göstərən, tibbi cəhətdən təhlükəli hesab olunan bir yanaşmadır. Elmi araşdırmalar göstərir ki, qida qəbulu kəskin şəkildə azaldıqda bədən enerji çatışmazlığını kompensasiya etmək üçün əvvəlcə qaraciyərdəki qlikogen ehtiyatlarını, daha sonra isə əzələ toxumasını sərf etməyə başlayır. Bu proses yağ itkisi ilə yanaşı, arzuolunmaz əzələ itkilərinə səbəb olur ki, bu da bazal metabolik sürəti aşağı salır və uzunmüddətli dövrdə bədənin kalori yandırma qabiliyyətini zəiflədir.

Ac qalmaq həmçinin hormonal balansı pozur. Leptin və grelin kimi iştaha tənzimləyən hormonların səviyyəsi dəyişir, nəticədə iştahanın kəskin artması və kompulsiv qida qəbuluna meyl yaranır. Tiroid hormonlarının azalması maddələr mübadiləsinin yavaşlamasına, stres hormonu olan kortizolun yüksəlməsi isə həm yağ yığılmasına, həm də psixoloji gərginliyin artmasına səbəb olur. Bütün bunlar ac qalmağın qısa müddətli nəticə versə belə, uzun müddətdə daha çox çəki artımı riskini doğurduğunu göstərir.

Tibbi araşdırmalar göstərir ki, davamlı ac qalma davranışları qanda şəkərin qeyri-sabitliyinə, hipoglikemik epizodlara, elektrolit balansının pozulmasına, ürək ritm pozuntularına və həzm sistemində problemlərə gətirib çıxara bilər. Orqanizm enerji çatışmazlığını kompensasiya edə bilmədikdə immun sisteminin fəaliyyəti də zəifləyir, bu isə infeksiyalara qarşı həssaslığı artırır. Psixoloji təsirlər də az əhəmiyyət daşımır; ac qalma depressiv hallar, impuls nəzarətinin pozulması və qida ilə bağlı obsesiv davranışlarla əlaqələndirilir.

Elmi nəticələrə görə, arıqlamağın sağlam yolu bədənə uzun müddətdə uyğunlaşa biləcəyi, davamlı vərdişlər yaratmaqdan keçir. Balanslı qidalanma, kalorinin tədricən azaldılması və fiziki aktivlik bədən çəksinin təhlükəsiz və davamlı şəkildə tənzimlənməsini təmin edir. Ac qalmaqla arıqlamağın “təsirli qısa yol” kimi təqdim edilməsi elmi faktlara uyğun gəlmir və sağlamlıq risklərini artırır.