Çox fikirləşməyin ürək və beyin üçün riskləri

Azadfikir.az xəbər verir ki, həddindən artıq fikirləşmək — tibbi sahədə ruminasiya adlanan davamlı düşüncə dövrləri  beyin və ürək-damar sistemi üçün ciddi fizioloji və psixoloji risklər yaradan amillərdən biri kimi qiymətləndirilir. Beyin uzun müddət eyni fikir axınını təkrar emal etdikdə stress reaksiyası davamlı aktiv qalır və bu, stress hormonlarının xroniki yüksəlməsinə səbəb olur. Kortizolun yüksəlməsi sinaptik əlaqələrin fəaliyyətinə təsir edir və emosional tənzimləmə mexanizmlərini zəiflədir.

Beyin baxımından çox fikirləşməyin ən mühüm nəticələrindən biri prefrontal korteks ilə amigdala arasında balanssızlıq yaranmasıdır. Prefrontal korteks qərarvermə və diqqətə, amigdala isə emosional reaksiya idarəsinə cavabdehdir. Ruminasiya bu strukturlar arasında siqnal ötürülməsini dəyişdirərək emosional həssaslığı artırır, diqqət cəmlənməsini çətinləşdirir və zehni yorğunluq yaradır. Uzunmüddətli dövrdə bu mexanizm depressiya və anksiyete pozuntularının inkişaf riskini artırır.

Ürək sağlamlığı üçün çox fikirləşməyin yaratdığı risk əsasən vegetativ sinir sisteminin simpatik qolunun həddən artıq aktivləşməsi ilə bağlıdır. Bu proses ürəkdöyünməni sürətləndirir, damar rezistentliyini artırır və arterial təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olur. Simpatik sistemin xroniki yüklənməsi ürək ritm pozuntularını və hipertoniya riskini artırır. Araşdırmalar davamlı ruminasiya yaşayan şəxslərdə stressə bağlı ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf ehtimalının daha yüksək olduğunu göstərir.

Çox fikirləşməyin dolayı təsirlərindən biri də yuxu ritminin pozulmasıdır. Beyin yuxu öncəsi sakitləşmə mərhələsinə keçə bilmədikdə yuxu keyfiyyəti zəifləyir və bu hal həm kognitiv funksiyaların bərpasını, həm də ürək-damar sisteminin gecəlik regenerasiya proseslərini zəiflədir. Yuxu pozuntularının yığılması gündüz yorğunluğuna, diqqət azalmasına və emosional stabilliyin pozulmasına səbəb olur.

Tibbi araşdırmaların nəticəsi göstərir ki, çox fikirləşmək orqanizmdə həm nevroloji, həm də kardioloji yüklənməni artıran çoxfaktorlu bir prosesdir. Beyin və ürək üzərindəki təsirləri azaltmaq üçün zehni yükün idarə olunması, stress tənzimləmə texnikaları, ritmik nəfəs məşqləri və müntəzəm fiziki aktivlik ən effektiv müdaxilə üsulları hesab olunur.