Sabit Rəhman: Həyatı, yaradıcılığı və əsərləri

Azadfikir.az xəbər verir ki, Sabit Rəhman, əsl adı Sabir Kərim oğlu Mahmudov, 26 mart 1910-cu ildə Şəkidə anadan olub. Uşaqlıqdan ədəbiyyata və teatr sənətinə marağı olan Sabit Rəhman ilk təhsilini Şəkidə almış, sonra Bakıya köçərək Darülmüəllimdə və Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda ədəbiyyat təhsili almışdır. Daha sonra Moskvada Ümumittifaq Kinematoqrafiya İnstitutunun ssenari kurslarını bitirərək kino və teatr sahəsində peşəkar hazırlıq keçmişdir.

Sabit Rəhman ədəbi fəaliyyətinə 1926–1927-ci illərdə “Molla Nəsrəddin” jurnalında felyetonlarla başlamış, əsərlərində yumor, satira və sosial tənqidi ustalıqla birləşdirmişdir. Onun hekayə, povest, roman, pyes və ssenariləri cəmiyyətin gündəlik həyatını, insan münasibətlərini və sosial çatışmazlıqları incə ironiya ilə əks etdirir. Sabit Rəhman milli komediya və kinodramaturgiyanın banilərindən sayılır və teatr sahəsində yazdığı komediyalar dövrün sosial həyatını və insan xasiyyətlərini tamaşaçılara həm gülüş, həm də düşüncə ilə çatdırırdı.

Onun əsərləri arasında “Pozğun” adlı ilk hekayələr məcmuəsi, “Vəfasız”, “Son faciə”, “Arzular” povestləri, “Nina” və “Böyük günlər” romanları, həmçinin “Toy” komediyası və “Ulduz” musiqili komediyası (libretto müəllifi kimi) yer alır. Kino sahəsində isə Sabit Rəhman “Arşın mal alan”, “O olmasın, bu olsun”, “Koroğlu” və “Əhməd haradadır?” filmlərinin ssenarilərini yazmışdır. Onun əsərlərində yumor və satira vasitəsilə sosial ədalətsizliklər, ailə münasibətləri və insan xasiyyətləri incə şəkildə tənqid olunmuşdur.

Sabit Rəhman 1943-cü ildə “Azərbaycan SSR-nin Əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adına layiq görülmüş, həmçinin “Qırmızı Əmək Bayrağı” ordeni və digər mükafatlarla təltif edilmişdir. Onun xatirəsi yaşadılır; Şəki Dövlət Dram Teatrı onun adını daşıyır, Şəkidə doğulduğu ev muzeyə çevrilmiş, həmçinin Bakı və Şəki küçələrinə onun adı verilmişdir. Sabit Rəhman 23 sentyabr 1970-ci ildə Bakıda vəfat etmiş və Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur. Onun əsərləri bu gün də oxunur, səhnəyə qoyulur və Azərbaycan teatrı ilə ədəbiyyatında mühüm yer tutur, həmçinin gələcək nəsillərə gülüşün, satiranın və sosial tənqid ənənəsinin ən yaxşı nümunəsi kimi ötürülür.