10 dekabr dünyada və Azərbaycanda hansı günlər kimi qeyd olunur

Azadfikir.az xəbər verir ki 10 dekabr dünya təqvimində həm humanist dəyərləri, həm də elmi-mədəni irsi vurğulayan ən əhəmiyyətli tarixlərdən biridir və bu gün müxtəlif beynəlxalq qurumların qərarları, tarixi hadisələr və ictimai təşəbbüslərlə formalaşmış çoxsaylı rəsmi və qeyri-rəsmi günləri özündə birləşdirir.

Beynəlxalq İnsan Hüquqları Günü
10 dekabrın ən vacib və universal mənası — Beynəlxalq İnsan Hüquqları Günüdür. Bu tarix 1948-ci ildə BMT Baş Məclisinin Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsini qəbul etməsi ilə əlaqəlidir. Bəyannamə insanların doğuşdan sahib olduğu hüquqları — azadlıq, bərabərlik, ləyaqət, düşüncə və söz azadlığı, ədalət, təhsil hüququ və digər fundamental prinsipləri rəsmi şəkildə tanıyan ilk qlobal sənəd oldu. Bu gündə dünyanın müxtəlif şəhərlərində insan hüquqlarının müdafiəsi mövzusunda forumlar, konfranslar, maarifləndirici aksiyalar və sənəd imzalama kampaniyaları keçirilir.

Beynəlxalq Heyvan Hüquqları Günü
10 dekabr həm də heyvanların hüquqlarının müdafiəsinə həsr olunan simvolik gündür. Bu təşəbbüs ilk dəfə olaraq heyvanların insan istismarı, sınaqları, zorakılığı və qeyri-etik şəraitdən qorunması məqsədilə beynəlxalq hüquq müdafiəçiləri tərəfindən irəli sürülmüşdür. Bu gün heyvan rifahı təşkilatları maarifləndirici tədbirlər keçirir, sığınacaqlarda aksiyalar təşkil olunur, qanunvericilikdə heyvanların qorunması ilə bağlı dəyişikliklər gündəmə gətirilir.

Nobel Mükafatları Günü
10 dekabr həm də Nobel mükafatlarının təqdim edildiyi gündür. Mükafatlar Alfred Nobelin vəfat etdiyi gün — məhz 10 dekabr tarixində laureatlara təqdim edilir. Stokholm və Osloda keçirilən rəsmi mərasimlərdə fizika, kimya, tibb, ədəbiyyat, iqtisadiyyat və sülh sahələrində dünya elminə və bəşəriyyətə töhfə verən ən yüksək nailiyyətlər ehtiramla qeyd olunur. Bu gün elm və mədəniyyət dünyasında böyük intellektual bayram kimi qəbul edilir.

Dewey Onluq Sistem Günü
10 dekabr kitabxanaçılıq elminin inkişafı baxımından da maraqlıdır. Məhz bu gün Dewey onluq sisteminin yaradıcısı Melvil Dyuyenin doğum günü olduğu üçün “Dewey Decimal System Day” kimi tanınır. Bu sistem dünyanın kitabxanalarında biliklərin təsnifatı və məlumatın elmi şəkildə təşkil olunması üçün əsas metodlardan biri sayılır.