Azərbaycanın yeni dövr tarixi XIX-XX əsrlərdə sosial-iqtisadi və mədəni transformasiyalarla səciyyələnir.
Azadfikir.az xəbər verir ki bu dövrün elmi təhlili sənaye inkişafı, şəhərsalma və iqtisadi statistik materiallar əsasında aparılır və Azərbaycanın müasir iqtisadi və mədəni həyatının əsaslarını açıqlayır.
Neft sənayesinin inkişafı XIX əsrin ikinci yarısından etibarən Azərbaycan iqtisadiyyatını regionda strateji əhəmiyyətli mərkəzə çevirmişdir. Bakı və Abşeron yarımadasında neft hasilatı və emalı sürətlə genişlənmiş, bu sahədə tətbiq olunan texnologiyalar və idarəetmə sistemləri elmi tədqiqatlar üçün mühüm nümunələr olmuşdur. Neft sənayesinin inkişafı yalnız iqtisadi rifaha təsir etməmiş, həm də şəhərsalma, infrastruktur və sosial həyatın formalaşmasına mühüm təsir göstərmişdir.
Müasir şəhərlərin yaranması və inkişafı neft sənayesinin iqtisadi potensialı ilə sıx bağlı olmuşdur. Bakı şəhəri xüsusilə bu dövrdə sənaye, ticarət və mədəniyyət mərkəzi kimi formalaşmış, arxitektura və urbanizasiya sahəsində yeni standartlar yaratmışdır. Elmi araşdırmalar göstərir ki, şəhər planlaşdırılması, nəqliyyat infrastrukturu və sənaye zonalarının təşkili həmin dövrdə regionun sosial-iqtisadi strukturu üçün fundamental rol oynamışdır.
Sosial və mədəni sahələrdə də ciddi dəyişikliklər baş vermişdir. Neft sənayesi ilə əlaqədar əhalinin sayı artmış, müxtəlif peşə və sənət sahələri inkişaf etmiş və çoxmədəniyyətli şəhər mühiti formalaşmışdır. Təhsil, elm və mədəniyyət sahəsində aparılan təşəbbüslər də neft gəlirlərinin dəstəyi ilə genişlənmişdir.
XIX-XX əsrlər Azərbaycan üçün yalnız iqtisadi inkişaf deyil, həm də sosial və mədəni mühitin formalaşdığı elmi baxımdan əhəmiyyətli dövr olmuşdur. Neft sənayesinin və müasir şəhərlərin inkişafı regionun strateji əhəmiyyətini artırmış və müasir Azərbaycanın tarixi-mədəni və iqtisadi zəminini yaratmışdır.
