15 dekabr tarixində dünyada baş vermiş mühüm tarixi hadisələrin xronoloji ardıcıllığı

15 dekabr tarixi dünya tarixində siyasi, elmi və hüquqi proseslərin inkişafında mühüm rol oynamış bir sıra hadisələrlə yadda qalıb. Bu tarix müxtəlif dövrlərdə dövlət idarəçiliyi, hüquq sistemi və beynəlxalq münasibətlər baxımından dönüş nöqtəsi hesab edilən qərar və proseslərlə xarakterizə olunur. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, 15 dekabrda baş verən hadisələr müasir dünyanın formalaşmasına birbaşa təsir göstərən tarixi mərhələləri əks etdirir.

1791-ci il 15 dekabr tarixində ABŞ Konstitusiyasına edilən ilk on düzəlişin ratifikasiya olunması dünya hüquq tarixində mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir. “Hüquqlar Haqqında Bill” adı ilə tanınan bu düzəlişlər vətəndaş azadlıqlarının dövlət tərəfindən qorunmasının hüquqi əsasını yaradıb və sonrakı dövrlərdə bir çox ölkələrin konstitusiya modellərinə təsir göstərib. Bu hadisə hüquqi dövlət və insan hüquqları anlayışlarının institusionallaşması baxımından əlamətdar mərhələ hesab olunur.

1899-cu il 15 dekabr tarixində Avstraliya federasiya prosesində mühüm addım ataraq yeni konstitusiya layihəsini qəbul edib. Bu qərar 1901-ci ildə Avstraliya İttifaqının yaranmasına zəmin yaradıb və müasir Avstraliya dövlətçiliyinin hüquqi əsasını formalaşdırıb. Tarixçilər bu prosesi Britaniya müstəmləkə sistemindən müstəqil dövlət idarəçiliyinə keçidin nisbətən sülh yolu ilə həyata keçirilməsi nümunəsi kimi dəyərləndirirlər.

1939-cu il 15 dekabr tarixində SSRİ Finlandiya müharibəsi zamanı Millətlər Liqasından çıxarılıb. Bu qərar beynəlxalq hüquqda kollektiv təhlükəsizlik mexanizmlərinin ilk ciddi sınaqlarından biri kimi tarixə düşüb. Hadisə beynəlxalq təşkilatların münaqişələrin qarşısının alınmasında məhdud imkanlara malik olduğunu açıq şəkildə göstərib.

1961-ci il 15 dekabr tarixində İsrailin nasist Almaniyasının əsas təşkilatçılarından biri olan Adolf Eyxmann barəsində ölüm hökmü çıxarması müharibə cinayətləri və insanlığa qarşı cinayətlərin hüquqi qiymətləndirilməsi baxımından mühüm presedent yaradıb. Bu məhkəmə prosesi beynəlxalq cinayət hüququnun inkişafında mühüm mərhələ hesab olunur.

1970-ci il 15 dekabrda SSRİ tərəfindən “Venera-7” kosmik aparatının Venera planetinə uğurla enməsi kosmosun tədqiqi tarixində yeni mərhələ açıb. Bu hadisə başqa planetin səthinə uğurla enən ilk insan istehsalı aparat kimi elmi tarixə düşüb və planetologiya elminin inkişafına ciddi töhfə verib.

15 dekabr tarixi müxtəlif dövrlərdə hüquq, dövlətçilik, beynəlxalq münasibətlər və elm sahəsində baş vermiş əlamətdar hadisələrlə yadda qalıb və bu gün dünya tarixinin mühüm xronoloji nöqtələrindən biri kimi dəyərləndirilir.