Azadfikir.az: Qədim insanlar gələcəyi anlamaq və qarşıdakı hadisələrə hazır olmaq üçün müxtəlif üsullardan istifadə edirdilər və bu üsulların böyük hissəsi mifoloji görünsə də, onların əsasında sistemli müşahidə və təcrübə dayanırdı. Antropoloji və tarix elmləri göstərir ki, qədim cəmiyyətlər təbiət hadisələrini, insan davranışlarını və dövri dəyişiklikləri uzun müddət izləyərək müəyyən qanunauyğunluqlar formalaşdırmışdılar. Bu yanaşma gələcəyi “oxumaq” kimi qəbul edilsə də, əslində erkən analitik düşüncənin forması idi.
Astronomiya bu üsulların ən mühüm hissəsini təşkil edirdi. Qədim Mesopotamiya, Misir və Maya sivilizasiyalarında göy cisimlərinin hərəkəti sistemli şəkildə qeydə alınırdı və bu məlumatlar fəsillərin dəyişməsi, kənd təsərrüfatı dövrləri və hətta siyasi qərarlarla əlaqələndirilirdi. Ulduzların mövqeyi gələcək hadisələrin simvolu kimi şərh olunsa da, bu şərhlər təbiət dövrlərinin dəqiq müşahidəsinə əsaslanırdı.
Qədim insanlar insan davranışlarını da gələcək üçün göstərici hesab edirdilər. Xəyalların, ritual davranışların və bədən reaksiyalarının təhlili cəmiyyətin psixoloji vəziyyətini anlamaq məqsədi daşıyırdı. Bu yanaşmalar müasir psixologiyanın ilkin formaları kimi dəyərləndirilir, çünki insanın daxili dünyası ilə gələcək davranışları arasında əlaqə qurulurdu.
Azadfikir.az xəbər verir ki, alimlər qədim proqnozlaşdırma üsullarının mistikadan çox, təcrübə və yaddaşa əsaslandığını vurğulayırlar. Bu üsullar insanın qeyri-müəyyənlik qarşısında nəzarət ehtiyacından doğmuş və zamanla müşahidə, analiz və nəticə çıxarma bacarığının inkişafına töhfə vermişdir. Bu səbəbdən qədim insanların gələcəyi oxumaq cəhdi, əslində elmin ilkin addımlarından biri hesab olunur.
