Neyroelm və psixologiya araşdırmaları göstərir ki, uşaqlar və gənclər zamanı daha yavaş qavrayırlar, buna görə də günlər və illər uzun görünür. Bu fenomenin əsas səbəbi beynin məlumat emal sürəti və yeni təcrübələrin sıxlığıdır. Uşaqlıqda hər hadisə, hər öyrənilən bacarıq və yeni təcrübə beynin diqqət və yaddaş sistemində böyük enerji tələb edir. Beyin bu məlumatı daha detallı emal etdikcə, subyektiv zaman hissi uzanmış olur.
Yaş artdıqca, insanlar artıq çoxsaylı təcrübə və rutinlərlə üzləşirlər. Beyin artıq oxşar hadisələri daha sürətli emal edir və onları ümumi təcrübə çərçivəsində qruplaşdırır. Nəticədə gündəlik həyat daha sürətli keçir, illər isə “qısalır”. Dopamin səviyyəsinin azalması və sinir əlaqələrinin dəyişməsi də yaşlı insanlarda zamanın sürətini subyektiv olaraq artıran amillərdəndir.
Psixoloji müşahidələr göstərir ki, yaşa bağlı həyat dövrü planlaması və məsuliyyətlərin artması da zamanın sürətli keçdiyi hissini gücləndirir. İnsan gündəlik rutin və təkrarlanan fəaliyyətlərlə məşğul olduqda, beynin diqqət sistemi nadir, yeni hadisələrə yönəlir və vaxtın sürəti subyektiv olaraq artır.
Azadfikir.az xəbər verir ki, alimlər yaşa görə zaman hissinin dəyişməsini beynin məlumat emal mexanizmi, dopamin ifrazı və həyat təcrübəsinin qarşılıqlı təsiri ilə izah edirlər. Yeni təcrübələrə açıq olmaq və diqqəti şüurlu şəkildə idarə etmək yaş artdıqca da zamanın daha dolğun və “uzun” qavranmasına kömək edə bilər.
