Təbiət hadisələri Yer kürəsinin daxili və xarici proseslərinin nəticəsi olaraq minilliklər boyu baş verib və bu hadisələr insan cəmiyyətlərinin inkişafına birbaşa təsir göstərib. Tarixi mənbələr, geoloji qatlar və müasir ölçmə sistemləri bu proseslərin təsadüfi deyil, müəyyən qanunauyğunluqlara əsaslandığını sübut edir.
Azadfikir.az xəbər verir ki, təbiət hadisələrinin tarixi və statistikası iqlim və geoloji dəyişiklikləri anlamaq üçün əsas elmi mənbə rolunu oynayır.
Zəlzələlər ən dağıdıcı təbiət hadisələrindən biri hesab olunur. Tarixi qeydlərə görə, 1556-cı ildə Çində baş verən Şensi zəlzələsi təxminən 800 min insanın ölümü ilə nəticələnib və bu, qeydə alınmış ən ölümcül zəlzələ kimi tanınır. Yer kürəsində hər il orta hesabla 1 milyondan çox xırda zəlzələ baş verir, lakin onların yalnız az hissəsi dağıdıcı nəticələrə səbəb olur.
Vulkan püskürmələri də tarix boyu qlobal təsirlərə malik olub. 1815-ci ildə Tambora vulkanının püskürməsi nəticəsində 1816-cı il “Yaysız il” kimi tarixə düşüb. Atmosferə yayılan kül və qazlar Günəş şüalarının qarşısını alaraq qlobal temperaturun düşməsinə, məhsul qıtlığına və aclıq dalğalarına səbəb olub. Bu hadisə iqlim dəyişikliklərinin qısa müddətdə belə qlobal təsir göstərə biləcəyini sübut edir.
İqlim hadisələri sırasında qasırğalar və daşqınlar xüsusi yer tutur. Statistik məlumatlara əsasən, son 50 ildə tropik qasırğaların intensivliyi artıb və bunun əsas səbəblərindən biri okean sularının temperaturunun yüksəlməsi hesab olunur. 1931-ci ildə Çində baş vermiş daşqınlar isə tarixdə ən çox insan tələfatına səbəb olan təbii fəlakətlərdən biri kimi qeyd olunur və milyonlarla insanın həyatına təsir göstərib.
Quraqlıqlar və istilik dalğaları da təbiət hadisələrinin uzunmüddətli təsirlərinə nümunədir. 1930-cu illərdə ABŞ-da baş verən “Dust Bowl” dövrü torpaq eroziyası və kənd təsərrüfatının çökməsi ilə nəticələnib. Bu hadisə insan fəaliyyətinin təbiət prosesləri ilə birləşdikdə necə ciddi nəticələr yarada biləcəyini göstərib.
Təbiət hadisələrinin tarixi və statistikası yalnız keçmişi anlamaq üçün deyil, gələcək riskləri proqnozlaşdırmaq üçün də elmi əsas yaradır. Bu məlumatlar fəlakətlərin qarşısının alınması, erkən xəbərdarlıq sistemlərinin qurulması və cəmiyyətlərin davamlı inkişafı baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır.
