Azadfikir.az xəbər verir ki, gün işığı insan orqanizminin təbii ritmlərinin tənzimlənməsində əsas amillərdən biri hesab olunur və bu təsir həm fiziki sağlamlıq, həm də psixoloji tarazlıq baxımından elmi cəhətdən geniş şəkildə araşdırılıb. İnsan bədənində yerləşən bioloji saat mexanizmi əsasən beynin hipotalamus nahiyəsində yerləşən supraxiazmatik nüvə vasitəsilə idarə olunur və bu sistem gün işığının intensivliyinə birbaşa reaksiya verir.
Səhər saatlarında təbii gün işığının göz vasitəsilə beyinə ötürülməsi melatonin hormonunun ifrazını azaldır və orqanizmi oyanıqlıq vəziyyətinə keçirir. Bu proses diqqətin artmasına, reaksiya sürətinin yüksəlməsinə və zehni fəaliyyətin daha stabil olmasına şərait yaradır. Gün işığının çatışmazlığı isə melatonin balansını poza bilər ki, bu da yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və yuxu ritminin pozulması ilə nəticələnir.
Gün işığı serotonin hormonunun sintezini də stimullaşdırır. Serotonin emosional sabitlik, motivasiya və ümumi psixoloji rifah üçün mühüm rol oynayır. Bu səbəbdən gün işığından kifayət qədər faydalanmayan insanlarda əhval-ruhiyyə pozuntuları və mövsümi psixoloji narahatlıqlar daha tez-tez müşahidə olunur. Xüsusilə qapalı məkanlarda uzun müddət vaxt keçirən şəxslərdə bu təsir daha qabarıq şəkildə özünü göstərir.
Bioloji saatın pozulması uzunmüddətli perspektivdə metabolik proseslərə də təsir edir. Gün işığına uyğun olmayan yuxu və oyanıqlıq rejimi hormon balansının dəyişməsinə, immun sisteminin zəifləməsinə və ürək-damar sağlamlığı ilə bağlı risklərin artmasına səbəb ola bilər. Buna görə mütəxəssislər gündəlik həyat rejimində səhər saatlarında təbii işıqla təmasın artırılmasını sağlam həyat tərzinin əsas komponentlərindən biri kimi qiymətləndirirlər.
Gün işığı insan orqanizmi üçün sadəcə vizual rahatlıq deyil, bioloji və psixoloji tarazlığın qorunmasında həlledici faktordur. Təbii işıqla uyğunlaşdırılmış gündəlik rejim həm sağlam yuxu dövrünün formalaşmasına, həm də emosional stabilliyin qorunmasına elmi əsaslarla töhfə verir.
